Quinoa – pokarm Inków, Azteków i… Europejczyków? Czym jest, jak ją przyrządzić?

Quinoa (Chenopodium Quinoa, wymawia się “kinła”), nazywana też komosą ryżową pochodzi z Peru, ale popularna jest także w innych rejonach Ameryki Południowej. Uprawia się ją tam już od 5 tysięcy lat. Była podstawowym pokarmem w państwach Inków i Azteków.


Złoto inków

Dzisiaj quinoa, ze względu na bardzo wysokie wartości odżywcze nazywana bywa “Złotem Inków”. Uprawiać ją można nawet na wysoko położonych andyjskich tarasach. Radzi sobie dobrze w chłodnym i wietrznym, niesprzyjającym klimacie..

Właściwości odżywcze quinoa

Ziarno quinoa może nawet w 22% składać się z białka, nie zawiera glutenu. W dodatku, jak pisze Food Lexicon, dzięki doskonałej kompozycji aminokwasów, w pełni wpisuje się w zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Światowej Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).
Quinoa zawiera więcej wapnia niż mleko oraz więcej tłuszczów niż którekolwiek ze zbóż. Stanowi bardzo dobre źródło żelaza, fosforu, witaminy E i witamin z grupy B. Dla polskich konsumentów, polecana jest szczególnie jako dodatek do innych zbóż lub w postaci mąki.
Nasiona te cenią sobie szczególnie wegetarianie, gdyż dzięki swoim składnikom odżywczym stanowi ona dobrą alternatywę dla pokarmów mięsnych. Ponadto niezwykle wysoka zawartość lizyny, która nie występuje w innych roślinach lub jest obecna tylko w śladowych ilościach, sprawia że komosa jest wyjątkową rośliną (niektórzy nazywają ją warzywem, inni zbożem).

Cenna lizyna

Dlaczego lizyna jest tak ważna? Ponieważ należy do grupy aminokwasów niezbędnych (liczącej 8 – 10 substancji), które nie mogą być syntetyzowane w organizmie człowieka i muszą być dostarczane z dietą.

Zalety komosy, docenili nawet naukowcy z NASA, którzy uważają ją za źródło niezbędnych do życia substancji i włączają do menu kosmonautów wybierających się w długie loty kosmiczne.

Uwaga! Przed ugotowaniem nasiona powinny być starannie umyte ponieważ pokryte są warstewką saponiny (chroni ona nasienie przed szkodnikami). Saponiny to substancje podobne do mydła. Są nieszkodliwe, ale nadają zbożu gorzkawy smak. Aby usunąć saponinę, trzeba płukać ziarenka energicznie, zmieniając wodę 4 do 5 razy, aż będzie całkowicie przejrzysta.
Można też płukać ziarna na sicie pod bieżącą wodą, mieszając je palcami. Niektóre ze sprzedawanych ziaren są już przepłukane.
Przepisy kulinarne
QUINOA Z WARZYWAMI
szklanka quinoa, sól do smaku, 3 szklanki wody, warzywa wedle gustu.

Zagotować wodę. Dodać komosę i posolić. Gotować na niewielkim ogniu przez 45 minut. Można dodać trochę ryżu lub płatków owsianych. Podawać z warzywami, sosem lub gulaszem.

GORĄCY ZBOŻOWY ZESTAW ŚNIADANIOWY QUINOA

Zagotować dwie szklanki wody, dodać 1 szklankę ziaren komosy, zmniejszyć ogień i odczekać ok. 5 minut. Dodać pół szklanki utartych jabłek, 1/3 szklanki rodzynek, trochę cynamonu i gotować na wolnym ogniu dopóki woda nie wyparuje. Podawać z mlekiem lub śmietaną. Do smaku można posłodzić miodem lub brązowym cukrem trzcinowym.

QUINOA Z SYROPEM KLONOWYM

Proste danie śniadaniowe można uzyskać dodając do dowolnej ilości ziaren komosy syropu klonowego (aby uczynić ziarna słodszymi) oraz garść rozłupanych migdałów lub orzechów.


SAŁATKA Z QUINOA I POMIDOREM

1/2 szklanki ugotowanej quinoa, pomidor pocięty w kawałki, trochę oliwy z oliwek, łyżka stołowa posiekanej cebuli, 1-2 łyżki stołowe octu vinegret. Wszystkie składniki połączyć i dokładnie wymieszać.