Warzywa na balkonie. Co uprawiać i jak zacząć?

Warzywa na balkonie dodadzą otoczeniu niepowtarzalnego klimatu.
Warzywa na balkonie dodadzą otoczeniu niepowtarzalnego klimatu.

Pomidor z własnego balkonu? Tak, to możliwe! Uprawianie warzyw w zaciszu domowego otoczenia staje się ostatnio coraz częściej praktykowane. I to z powodzeniem!

Zakup ekologicznych warzyw i owoców dla wielu osób jest wciąż trudny. Docieramy do nich różnymi drogami, jednak często związane jest to z pewnymi ograniczeniami, choćby cenowymi lub transportowymi. Pewnym rozwiązaniem jest uprawa warzyw i owoców w przydomowym ogrodzie (nawet tym małym) oraz na balkonie. To również ciekawa przygoda, która w pewnym stopniu relaksuje, daje poczucie satysfakcji, ale jest również doskonałą nauką przyrody dla naszych dzieci.

Nowalijki? Bądź cierpliwy!

Planowanie uprawy warzyw na balkonie

Warzywa i owoce mogą być również doskonałym dopełnieniem ogrodowego krajobrazu. Decydując się jednak na rozpoczęcie roślinnej przygody, zastanówmy się nad kilkoma kwestiami:

  • ile czasu jesteśmy w stanie jej poświęcić,
  • ile miejsca mamy do zagospodarowania
  • jakim sprzętem (choćby doniczkami) dysponujemy.

Nasze planowanie musi również uwzględnić gatunki warzyw, które zechcemy uprawiać. Nie wszystkie bowiem lubią ograniczoną powierzchnię, niektóre nie urosną w pojemnikach lub na mocno zacienionym balkonie. Z pewnością myśląc o uprawie roślin jadalnych na małej powierzchni musimy siłą rzeczy zrezygnować z warzyw kapustnych i dyniowatych. Bardzo dobrze czuć się zaś będą na małym metrażu warzywa, które osiągają niewielkie rozmiary oraz te o krótkim okresie wegetacji.

Polecane zatem są

  • pomidory koktajlowe,
  • cebula,
  • fasola pnąca,
  • sałata,
  • szczypiorek,
  • papryka,
  • pietruszka.

Z pewnością uda się nam również uprawa cykorii liściowej, rukoli, rzodkiewki, warzywa te bowiem z powodzeniem mogą rosnąć w małych doniczkach.

Pamiętaj o ziołach!

Nie warto również zapominać o ziołach, które są nie tylko zdrowe, ale dodają również sielskiego klimatu naszemu otoczeniu. Dobrze również osłonić balkon od wiatru, sadzić warzywa w wysokich doniczkach lub układać pojemniki w skrzynkach.

Dlaczego warto używać ziół?

Uprawa warzyw na balkonie – krok po kroku

W pierwszej kolejności zaplanujmy, co chcemy posadzić i odpowiedzmy sobie na pytanie, czy warzywo w pierwszej kolejności ma spełniać funkcje reprezentacyjne czy użytkowe. Jeśli ważniejsza jest jakość przyszłych zbiorów, wówczas wystarczą wielodoniczki, skrzynki balkonowe, pojemniki produkcyjne, zaś kierując się ozdobnością roślin, wówczas lepiej zainwestować w dobrze prezentujące się z warzywami gliniane doniczki, wiklinowe kosze, dzbany, beczki.

W każdym jednak przypadku należy mieć na uwadze tempo rozwoju roślin i ich układ korzeni. Średniej pojemności doniczek wymagają pomidory koktajlowe, papryka ostra oraz seler. Ich wielkość powinna oscylować wokół 5-10 litrów. Więcej miejsca potrzebuje fasola, mniej zaś – sałata. Nie zapominajmy również o wyborze odpowiedniego podłoża. Ziemia stosowana do uprawy warzyw na balkonie musi być urodzajna i bogata w składniki odżywcze. W sklepach ogrodniczych można kupić podłoże przystosowane do uprawy warzyw, można również przygotować je samemu (wówczas niezbędny będzie kompostownik, ziemia ogrodowa oraz materiał rozluźniający typu żwir, rozdrobniony styropian czy keramzyt).

Jak założyć ogród na balkonie?

Rozsady czy nasiona?

W przypadku uprawy warzyw na balkonie, dobrze jest korzystać z wcześniej przygotowanych (lub kupionych u sprawdzonego ogrodnika) rozsad. Po ich wcześniejszym zahartowaniu (przyzwyczajaniu do coraz niższej temperatury) umieszczamy je w glebie w docelowym pojemniku. Najlepiej zrobić to w dzień pochmurny, deszczowy. Jeśli jednak zdecydujemy się na prace ogrodnicze w słoneczny dzień, zróbmy to wieczorem. Rozsady sadzi się bardzo delikatnie, uważając, aby nie uszkodzić korzeni.

Jak pielęgnować warzywa na balkonie?

Uprawiając warzywny miniogródek, nie zapominajmy o jego pielęgnacji, zwłaszcza o podlewaniu. W gorący letni dzień należy to robić częściej, choć najlepiej podlać roślinę obficie wczesnym rankiem. Wieczorne nawadnianie może bowiem przyczynić się do występowania chorób grzybowych. Warzywa w pojemnikach należy również regularnie odchwaszczać, jak również stosować płynne nawozy naturalne (najlepiej co dwa tygodnie), są one bowiem bardziej narażone na pojawienie się szkodników oraz chorób niż warzywa uprawiane w ogrodzie.

Uprawa warzyw na balkonie. Dobre sąsiedztwo roślin

Sadząc warzywa, nie zapominajmy o dobrym sąsiedztwie roślin. Są bowiem wśród nich takie, które nie urosną, jeśli w pobliżu będzie rozwijał się inny – nieakceptowany przez nią – towarzysz. I tak pomidor nie będzie czuł się najlepiej, rosnąc w pobliżu ogórka, który z kolei rzadziej będzie chorował, jeśli w jego najbliższym otoczeniu znajdzie się bazylia. Szpinak preferuje sąsiedztwo rzodkiewki, a cebula – marchewki. Koper urośnie zdrowszy i bujniejszy, jeśli posadzimy go rzutowo, nie zaś w jednej doniczce lub grządce.

Uprawa warzyw na balkonie nie jest ani czasochłonna, ani trudna. Najlepiej jest zacząć od przeczytania fachowej literatury lub rozmowy z osobą, która zbiera już plony z balkonowej uprawy. Gdy już poczynimy pierwsze kroki, nie obawiajmy się działać intuicyjnie. Dbajmy jednak o warzywa i podziwiajmy ich wzrost, zbiory z własnych upraw dają bowiem dużo satysfakcji i są niezwykle zdrowe.

Zapraszamy do lektury artykułów Martyny Cieślińskiej, absolwentki Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i pasjonatki ogrodnictwa, która w naszym serwisie redaguje artykuły dotyczące ekologicznej uprawy warzyw.