Czosnek pełen witamin

W jednym ząbku czosnku kryje się niemal cały zasób witamin i minerałów. Jest absolutnym liderem wśród naturalnych antybiotyków i roślin leczniczych. Szczególnie umiłował go Hipokrates, który w ząbkach czosnku widział lek na wszystkie schorzenia.

By wspomnieć o wszystkich właściwościach czosnku, trzeba wielu zapisanych stron. Nad jego składem pochylało się już wielu ekspertów i naukowców, dzięki którym dzisiaj wiemy, jak istotna dla naszego zdrowia jest to roślina.

Czosnek zwalczy przeziębienie

O czosnku najczęściej wspomina się w okresie sezonowych przeziębień i grypy. Warto po niego sięgać profilaktycznie, ale i wówczas gdy poczujemy charakterystyczne „łamanie w kościach”. Czosnek kryje w sobie lotne związki siarkowe oraz olejki eteryczne, które ułatwiają oddychanie. Pomoże również w czasie gorączki, wzmaga bowiem potliwość. Rozgrzewa i ułatwia odkrztuszanie.

Czosnek swoimi właściwościami leczniczymi przypomina penicylinę – podobnie jak ten powszechnie stosowany lek działa bakteriobójczo. By działanie czosnku było silniejsze, warto rozgnieść kilka ząbków 10 minut przed ich zjedzeniem. Tyle czasu wystarczy, by otworzyły się błony komórkowe, uwalniające allinazę. Jest to enzym, pod wpływem którego powstają związki wykazujące działanie antybiotykowe (m.in. allicyna i tiosulfinat). To one odpowiadają za osłabienie wirusów wywołujących grypę i przeziębienie.

Smak czosnku nie wszystkim przypada do gustu, niemniej warto  po niego regularnie sięgać, choćby w czasie infekcji. Można pokroić go w plasterki i położyć na chlebie lub też kilka zmiażdżonych ząbków dodać do mleka. By udrożnić dziecku zapchany nosek, wystarczy tłuczkiem pognieść dwa-trzy ząbki czosnku i położyć je w pobliżu główki maluszka (np. w czasie snu). Czosnek można dodawać również do zup, dań mięsnych i sałatek.

Jak pozbyć się zapachu czosnku z ust?

W czosnku obecna jest allicyna, organiczny związek chemiczny o działaniu bakteriobójczym i charakterystycznym zapachu. Nie jest on metabolizowany przez nasz organizm, stąd wydalany jest drogą oddechową – maksymalnie do 72 godzin. Istnieje jednak kilka sposobów na pozbycie się przykrego zapachu z ust znacznie wcześniej:

– zjedz kilka listków natki pietruszki (dodatkowo dostarczysz organizmowi sporą dawkę witamin A i C),

– żuj przez kilka minut kilka goździków, plaster imbiru lub kilka ziaren kawy,

– wypij miksturę według receptury: do szklanki wody dodaj trzy łyżki miodu i sok z ćwiartki z cytryny,

– danie z czosnku popijaj … mlekiem, najlepiej pełnotłustym.

Czosnek na kłopoty sercowe

Ma on właściwości zbliżone do działania popularnej aspirynyzmniejsza lepkość krwi, co minimalizuje ryzyko powstawania zakrzepów. Rozkurcza ponadto naczynia krwionośne, a dodatkowo zmniejsza zmiany miażdżycowe, dzięki czemu poprawia się przepływ krwi. To wszystko sprawia, że regularne zjadanie czosnku może w znacznym stopniu zredukować ryzyko zawału lub udaru mózgu. Badacze są zdania, że włączenie go do diety na stałe przyczynia się również do obniżenia ciśnienia tętniczego o 10 proc.

Czosnek na trawienie i w walce przeciwko pasożytom

By uniknąć wzdęć, a przy tym usprawnić pracę układu trawiennego warto spożywać potrawy z dodatkiem czosnku. Podniesie on nie tylko walory smakowe potrawy, ale przede wszystkim korzystnie wpłynie na perystaltykę jelit i przyspieszy wydzielanie żółci.

Czosnek to też idealny lek na bytujące w ludzkim organizmie pasożyty, tj. tasiemce, glisty czy owsiki. Doskonale sprawdzi się tu codzienne picie mleka z czosnkiem lub napoju przygotowanego z czosnku moczonego w wodzie przez co najmniej 12 godzin. Można też zjadać kilku ząbków surowego czosnku.

Po antybiotykoterapii konieczne jest odbudowanie flory bakteryjnej. I na tym polu czosnek zadziała rewelacyjnie. Dzięki jego destrukcyjnemu działaniu na grzyby i pasożyty, warto sięgać po niego w przypadku pojawienia się pleśniawek lub grzybicy.

Czosnek w profilaktyce antynowotworowej

Czosnek, podobnie jak wiele innych znanych od wieków roślin, wykazuje działanie antynowotworowe. Naukowcy dowiedli, że regularne spożywanie czosnku zmniejsza ryzyko zachorowania na raka żołądka, okrężnicy i jelita grubego. Z powodzeniem niszczy bowiem bakterie bytujące w dolnych odcinkach przewodu pokarmowego. W swoim składzie zawiera ponadto dużą liczbę silnych przeciwulteniaczy, które nie tylko hamują proces rozmnażania się komórek nowotworowych, ale również pobudzają układ immunologiczny do ich zwalczania.

Odmłodzi i poprawi wygląd skóry

Znane jest również działanie odmładzające czosnku, za co odpowiadają zawarte w nim antyutleniacze. Obecne w nim witaminy i minerały korzystnie działają na skórę, poprawiając jej wygląd i elastyczność. Woda w której moczyły się rozgniecione ząbki czosnki jest doskonałym płynem odkażającym, z którego powinny korzystać osoby zmagające z wypryskami lub zmianami grzybiczymi.

Kto powinien uważniej sięgać po czosnek?

Z pewnością kobiety w ciąży, jednak tu zaleca się jedynie ograniczenie spożycia czosnku, nie zaś całkowitą rezygnację z niego. Naukowcy z Göteborga udowodnili bowiem, że włączenie tej rośliny do diety w pierwszych miesiącach ciąży znacznie minimalizuje ryzyko porodu przedwczesnego.

Mamy karmiące piersią nie powinny włączać do swojej diety dużej ilości czosnku, jeśli w czasie ciąży go nie jadły – czosnek przenika do mleka kobiecego i może nie zasmakować dziecku. Przeprowadzono już jednak badania, z których wynika, że smak czosnku w mleku pobudza odruch ssania. Jest on szczególnie silny, jeśli dziecko preferuje ostre smaki (do których mogło się już przekonać w życiu płodowym, gdy jego mama spożywała ostre pokarmy, np. z dodatkiem czosnku, cebuli czy papryki).

Po czosnek mogą sięgać dorośli, dzieci i osoby starsze. W każdej z tych grup wiekowych konieczny jest umiar, bo zjadanie czosnku w nadmiarze może spowodować podrażnienie wątroby i błony śluzowej żołądka.

Z ostrożnością do spożycia czosnku powinny podchodzić osoby przyjmujące insulinę w formie zastrzyków.

Czosnek? Tylko z Polski!

Kupić dobry czosnek to prawdziwa sztuka. Najlepiej pytać o niego w ekologicznych sklepach lub u rolników na lokalnym bazarze. Z powodzeniem można dobrej jakości czosnek zakupić w większej ilości, np. w formie efektywnego warkocza, i powiesić w kuchni. Czosnek ma również małe wymagania glebowe i cieplne, można go zatem uprawiać we własnym ogródku. Dlaczego to tak istotne? Zagraniczny czosnek, zwłaszcza ten importowany z Chin, zawiera zdecydowanie mniej allicyny. Jest ponadto o wiele mniej aromatyczny i bardzo szybko się psuje. Za tak słabą jakość odpowiadają stosowane do komercyjnej uprawy czosnku antybiotyki, pestycydy i genetyczne modyfikacje. Jak zatem rozpoznać polski czosnek? Nasz rodzimy jest zdecydowanie mniejszy (zdarza się, że ząbek chińskiego jest wielkości całej główki polskiego czosnku), a do tego bardziej ostry.

Naturalny antybiotyk i silny przeciwutleniacz – to chyba najważniejsze dla naszego organizmu właściwości czosnku. To również niekwestionowana przyprawa numer jeden, podnosząca walory smakowe przygotowywanych potraw. Znana od wieków, dzisiaj przeżywa swój renesans. W dobie powrotu do naturalnych leków i ekologicznego stylu życia sięgamy po czosnek coraz częściej. Nie zapominajmy jednak o wszystkich zasadach związanych z jego zakupem i spożyciem. Tylko w ten bowiem sposób czosnek naprawdę zadziała.

Agnieszka Gotówka