Jak wprowadzać mleko i nabiał do diety malucha?

 

 

Mleko i jego przetwory należą do produktów o wysokiej wartości odżywczej. Dostarczają zarówno makroskładników, czyli białka, tłuszczu i węglowodanów, jak i witamin oraz składników mineralnych.  Jak włączać nabiał do diety malucha? Rozmowa z dietetykiem.

Biokurier: Co kryje w sobie mleko?

Magdalena Mlącka (dietetyk z centrum dietetycznego NATURHOUSE, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego): Mleko zawiera białka, cukry, tłuszcze, witaminy i sole mineralne. Mleko krowie zawiera średnio 87,7% wody, 3,6% tłuszczu, 0,19% niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, 2,5% białka (kazeina), 0,83% białka-alfa S1 (kazeina), 0,6% białka serwatkowego, 0,3% beta-laktoglobuliny, 0,09% alfa-laktoglobuliny, 0,06% białka odpornościowego, 4,6% laktozy, 0,12% wapnia, 0,2% innych związków organicznych oraz 0,7% składników mineralnych. Białka mleka krowiego charakteryzują się ponadto wysoką wartością biologiczną. Występują w nim wszystkie aminokwasy egzogenne niezbędne do budowy białka ustrojowego oraz wzrostu, dlatego też mleko doskonale uzupełnia produkty roślinne (pieczywo, kasze, mąki, warzywa), które zawierają białko niepełnowartościowe. Tłuszcz mleka stosowany w postaci masła lub śmietanki jest tłuszczem cechującym się dobrą strawnością i łatwą przyswajalnością. Tłuszcz ten jest nośnikiem witamin A i D. Mleko jest również bogatym źródłem składników mineralnych.

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     

Chyba najczęściej wymienianym składnikiem mineralnym mleka jest wapń…

Tak, i to on wraz z fosforem zasługują na wyróżnienie jako główne składniki budulcowe kości i zębów, a poza tym w mleku znajduje się również sód, magnez, chlor, siarka oraz wiele innych. Poprzez przewagę składników mineralnych zasadotwórczych (wapń i potas), mleko przyczynia się w dużym stopniu do regulowania równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Mleko jest także bardzo dobrym źródłem witamin zarówno rozpuszczalnych w tłuszczu (A, D, E, K), jak i rozpuszczalnych w wodzie (B1, B2, PP, B6, B12 i witamina C). Warto wspomnieć również o węglowodanach, które występują w mleku w postaci dwucukru – laktozy. Zwiększa ona wartość kaloryczną mleka i jest odpowiedzialna za lepsze wykorzystanie białka i tłuszczu zawartego w mleku.

Czy są jeszcze inne powody, dla których mleka nie powinno zabraknąć w diecie dziecka?

Liczne badania naukowe dowodzą, że mleko jest źródłem łatwo przyswajalnego wapnia, podstawowego budulca kości dzieci i młodzieży. Im więcej wapnia w kościach zgromadzi dziecko, tym mniejsze ryzyko złamań i osteoporozy w dojrzałym wieku. Poza wapniem nabiał dostarcza wielu innych składników pokarmowych, takich jak fosfor, witamina D, białko, cynk i magnez, które są ważne dla stabilizacji struktury kości. Mleko i produkty mleczne chronią też zęby przed rozwojem próchnicy. Inne doniesienia naukowe przekonują o dobroczynnych właściwościach mleka w poprawie zdolności poznawczych i pamięci, dlatego picie tego napoju jest zalecane w okresie intensywnej nauki.

Kiedy zatem powinno się zacząć wprowadzać mleko krowie do diety dziecka?

Nie powinno być ono podawane niemowlętom przed ukończeniem 1. roku życia, gdyż może wywołać reakcje alergiczne, cukrzycę lub anemię. Mleko krowie posiada zbyt dużo soli mineralnych, co obciąża układ wydalniczy dziecka. Po 12. miesiącu życia dziecka zaleca się proponować mu 500-600 ml mleka w ciągu dnia. Powinno się wybierać mleko o zawartości tłuszczu 2-3,2%. Należy wprowadzać mleko i jego przetwory do diety dziecka stopniowo, powoli zwiększając porcję.

A jakie mleko wybrać – świeże czy UHT?

Mleko surowe (prosto od krowy) ma wprawdzie wysoką wartość odżywczą, lecz nie powinno być w tej postaci spożywane przez dzieci. Posiada ono przeważnie wysokie skażenie  mikrobiologiczne powstałe podczas udoju, transportu czy chorób bydła. W przypadku mleka z hodowli konwencjonalnej, może również zawierać skażenia chemiczne, które obecne są w paszy.

Pasteryzowanie, czyli ogrzanie mleka do temperatury 75°C przez 15 sekund, pozostawia w mleku 0,01% bakterii. Mleko pasteryzowane może być przechowywane w temperaturze poniżej 10 stopni przez kilka dni.

Mleko poddane sterylizacji UHT w temperaturze 135°C przez 2 sekundy zostaje pozbawione bakterii i może być przechowywane w warunkach chłodni przez okres nawet sześciu miesięcy. Proces sterylizacji niszczy część witamin i składników odżywczych i pogarsza walory smakowe mleka, dlatego najlepszym wyborem dla dzieci jest mleko pasteryzowane krótkoterminowe.

Przeczytaj także: Badania naukowe. Mleko eko ma korzystniejszą kompozycję kwasów tłuszczowych niż konwencjonalne 

Poświęćmy jeszcze kilka słów na temat alergii na mleko krowie. Schorzenie to jest diagnozowane coraz częściej, na podstawie choćby zmian skórnych.

Alergia na mleko krowie jest uczuleniem na składniki białkowe mleka (kazeinę, laktoalbuminę, laktoglobulinę). Zdarzają się także nietolerancje cukru mlecznego – laktozy. Objawy alergiczne na mleko krowie mogą przyjmować różne formy. Najczęściej sygnałem alarmowym są wspomniane zmiany skórne (atopowe zapalenie skóry), ale również zaparcia, biegunki. U najmłodszych dzieci alergia na mleko krowie często jest przyczyną niepokoju i skłonności do wzdęć. W takiej sytuacji jedynym rozwiązaniem jest eliminacja mleka krowiego z diety. Wyjątkiem jest nietolerancja laktozy, wówczas bowiem dziecku powinno się podawać mleczne napoje fermentowane (jogurt, kefir i kwaśne mleko), które zastąpią czystą postać mleka.

Jeśli jednak dziecko musi całkowicie wyeliminować z diety mleko, czym powinno się je zastąpić?

Zamiennikiem mleka krowiego mogą być mleka roślinne, np. kokosowe, kukurydziane, migdałowe, ryżowe czy sojowe. Warto również zwiększyć podaż innych produktów spożywczych bogatych w białko – mięso, ryby, jaja.

Rozmawiała: Agnieszka Gotówka

Magdalena Mlącka jest dietetykiem z centrum dietetycznego NATURHOUSE i absolwentką Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Brak postów do wyświetlenia