Samopsza – na nowo odkrywamy stare „chlebowe” zboże

blank

Pszenica samopsza to jedno z najstarszych udomowionych gatunków zbóż.  Pochodzi od dzikich pszenic jednoziarnowych, które uprawiano około 7 tysięcy lat p.n.e. Ma liczne prozdrowotne walory.

W miejscach i regionach, gdzie uprawiano samopszę (Triticum monococcum), funkcjonują najróżniejsze lokalne nazwy. W Grecji określa się ją mianem “tiphe”, w Turcji “siyez”, a w języku hebrajskim znana jest jako “sifon”. We Włoszech i Francji nazywa się ją natomiast “małym orkiszem” (odpowiednio: “le petit épautre” lub “piccolo Farro”). W Niemczech funkcjonuje natomiast nazwa “Einkorn”.

Walory zdrowotne samopszy

Według dr Elżbiety Suchowilskiej z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie wysoka zawartość substancji bioaktywnych upoważnia do tego, by produkty z samopszy określać mianem żywności funkcjonalnej, a nawet prozdrowotnej.

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     

Jakie są najważniejsze walory tego zboża? Obfituje w białko (ma go nawet do 50% więcej niż pszenica zwyczajna). Ma ono bardzo korzystny z punktu widzenia zdrowia skład. Samopsza zawiera bowiem niewystępujące w pszenicy czy też orkiszu aminokwasy (fenyloalaninę, tyrozynę, metioninę i izoleucynę). Pozytywnie wpływają na pracę układu nerwowego. Aminokwasy te są egzogenne, co oznacza, że nasz organizm nie jest w stanie wytworzyć ich samodzielnie. Musimy więc dostarczać je z pożywieniem.

Mąka z samopszy znakomita na chleb

Mąka z samopszy znakomicie nadaje się do wyrobu razowego pieczywa. Najlepiej przygotowywać je z wykorzystaniem zakwasu, gdyż zawarty w ziarnach samopszy gluten jest lepki, mało rozciągliwy i słabo zatrzymuje wodę. Chleb z samopszy ma charakterystyczną, żółtawą barwę (spowodowana jest ona przez znacznie wyższą niż w pszenicy zawartość karotenoidów, które korzystnie wpływają na pracę ludzkiego oka) i lekko orzechowy smak, który wyczuwalny jest także w produktach z orkiszu czy płaskurki.

Co bardzo ważne, zawarte w ziarnie samopszy antyoksydanty lepiej “znoszą” proces pieczenia niż te zawarte w innych pszenicach. Pieczywo z samopszy długo utrzymuje świeżość.

blank

Samopsza alternatywą dla nietolerujących glutenu?

W tej kwestii zawsze zalecana jest ostrożność. Nie można tego jednoznacznie potwierdzić, ale niektóre badania naukowe wskazują, że gliadyny (rozpuszczalny składnik glutenu – niezdolność organizmu do jego przetworzenia jest przyczyną celiakii) zawarte w glutenie samopszy nie są tak bardzo toksyczne, jak te zawarte w pszenicy zwyczajnej. William Davis w książce “Dieta bez pszenicy” testował działanie samopszy na sobie i zauważył dużo lepszą reakcję organizmu niż w przypadku pszenicy.

Produkty z samopszy są obecnie bardzo trudno dostępne na polskim rynku. Być może zmieni się to w przyszłości i na półkach eko sklepów łatwiej znajdziemy chleb z samopszy, kaszę, mąkę czy też polerowane ziarno, które cieszy się popularnością na rynku austriackim i niemieckim (występuje tam pod nazwą Einkornreis).

Brak postów do wyświetlenia