Dynia i „zielone złoto” Styrii

Styria bez wątpienia ma wiele oblicz, ale jednego nie da się podważyć – jest austriackim „zagłębiem dyniowym”. Słynie z oleju z pestek dyni, które nie posiadają skorupki i tym samym bardzo dobrze poddają się tłoczeniu. Uprawie dyni sprzyjają nie tylko wilgotny klimat, ale też piaszczyste gleby tego regionu Austrii.

Styria to historyczna kraina w środkowej Europie. Większa jej część znajduje się na terenie Austrii.

Styria bez wątpienia ma wiele oblicz, ale jednego nie da się podważyć – jest austriackim „zagłębiem dyniowym”. Słynie z oleju z pestek dyni, które nie posiadają skorupki i tym samym bardzo dobrze poddają się tłoczeniu. Uprawie dyni sprzyjają nie tylko wilgotny klimat, ale też piaszczyste gleby tego regionu Austrii.

Jesień to okres „dyniowych żniw”. To właśnie wtedy plantatorzy niecierpliwie wyczekują dużych, dorodnych i okrągłych okazów oraz zawartych w nich pestek, z których będą mogli wytłoczyć pełnowartościowy ciemnozielony olej. Ma on przyjemny zapach i orzechowy posmak. Idealnie nadaje się jako dodatek do sałatek ziołowych, ale też wzmacnia smak lodów waniliowych, zup i innych dań. Stanowi również składnik pesto oraz marmolad. Nie nadaje się jednak do pieczenia i gotowania.

Styria olejem stoi

W ostatnich latach wzrasta produkcja oleju dyniowego, ale to nie wpływa na zmianę czy też pogorszenie jego smaku i jakości. Każda certyfikowana butelka to efekt tłoczenia 35 000 pestek dyni (jedna dynia zawiera w sobie do 1000 pestek). Zaświadcza o tym specjalna opaska na butelce, która dodatkowo podaje informację odnośnie miejsca upraw i tłoczni.

Olej ze Styrii jest produktem całorocznym, dodawanym również do sałatek na bazie sera owczego, dań z jajek, ciast i cukierków dyniowych, czy też likieru dyniowego. Styryjski olej dyniowy jest ceniony ze względu na wysoką zawartość kwasów tłuszczowych i dużą zawartość witaminy E. Jest on również pozbawiony cholesterolu i tym samym jest zdrowym i pożądanym artykułem spożywczym.

Dynia ze Styrii, szczególnie te z jej południowej części, ze względu na oddziaływanie klimatu śródziemnomorskiego ma charakterystyczny smak. Z tego powodu olej z jej pestek różni się od innych dyniowych olejów, a pestki zabarwiają nalewki lub wino na różowo. Olej dyniowy nazywany jest „zielonym złotem” Styrii. W tym regionie znajduje połowa austriackich upraw dyni.

Z hektara dyni pozyskuje się średnio 600 kg pestek, a do wyprodukowania jednego litra oleju dyniowego potrzeba 2,5-3 kg pestek.

Mieszkańcy Styrii szczycą się, że na bazie tego warzywa są w stanie przygotować 100 potraw, dań i przetworów. Warto zapoznać się z paroma przykładami pomysłów na wykorzystanie dyni ze Styrii. Popularny jest tam tort dyniowy z masła, cukru i jaj z dodatkiem cynamonu, białej czekolady oraz z odrobiną imbiru oraz oczywiście pestek dyni, przekładany dyniową marmoladą, polany na wierzchu lukrem, posypany migdałami i kandyzowanymi kawałkami dyni oraz marcepanem.

Poza tym istnieje też styryjska wersja pizzy z dynią, surową szynką, pomidorami i owczym serem czy też wszelkiego rodzaju pasty dyniowe idealne do kanapek oraz galaretka dyniowa z dodatkiem soku z pomarańczy i cytryny.

Styryjskie dania z dyni

Styria ma wilgotny i śródziemnomorski klimat, który sprzyja wegetacji dyni (nie występują np. przymrozki), stąd też warzywa szybko tam rosną. Młoda dynia jest ciemnozielona i dopiero później dostaje żółte przebarwienia, a pestki nie posiadają zdrewniałej osłonki (poprzez mutację sprzed 100 laty) i tym samym zachowują miękką konsystencję.

Historia wyciskania oleju sięga I połowy XVIII w. Styria stała się znana z uprawy tego warzywa jednak dopiero pod koniec XIX w.

Olej z pestek dyni powstaje z prażonych nasion, który dodaje się do sałatek oraz do ciepłych i zimnych przystawek. Jego barwa zależna jest od intensywności prażenia pestek, dlatego może on być zielony lub ciemnozielony. Olej powinien mieć zapach orzechowy i ziołowy z lekkim słodkim posmakiem.

Prażenie ziaren jest nieodzowne, gdyż w ten sposób oddziela się białko od oleju zawartego w tych nasionach. Zgniecione nasiona mają swoją nazwę, to „styryjska olejowa krowa” („Steirische Ölkuh“).

Świeżo wytłoczony olej najlepiej przechowywać w zimnym i ciemnym pomieszczeniu, w takim przypadku jest on zdatny do użycia przez 9 miesięcy. Olej pozyskuje się z rozdrobnionych i prażonych pestek, a wyciskanie z nich oleju odbywa się pod ciśnieniem przy pomocy pras hydraulicznych. Pestki po wyciśnięciu z nich oleju stanowią, ze względu na dużą zawartość białka, dobrą karmę dla bydła i trzody chlewnej.

Ameryka tonie w śmieciach, a zero waste to pusta idea [wywiad]

Olej z pestek dyni chlubą regionu

Styryjski olej z pestek dyni (Steirisches Kürbiskernöl) jest nazwą geograficznie chronioną, co sprawia, że tylko certyfikowani producenci (a jest ich ok. 1700) mogą na butelkach z olejem posługiwać się tą nazwą. Zaświadcza o tym biało-zielona banderola z numerem kontrolnym.

Od 2006 r. działa „Związek Producentów Oleju Dyniowego”, którego członkowie tłoczą średnio 2,6 mln l oleju. Certyfikowany olej wytwarza się w okręgach: Leibnitz, Deutschlandsberg, Voitsberg, Graz, Graz‐Umgebung, Weiz, Hartberg‐Fürstenfeld oraz w południowo-wschodniej Styrii. W Syrii dynię zbiera się 12 200 t dyni, która jest uprawiana na areale o pow. 16 400 ha.

Piwo dyniowe nie jest austriackim „wynalazkiem”. Historia jego warzenia wywodzi się z Ameryki, gdy to kolonizatorzy z Europy zaczęli produkcję tego trunku. Dynia ze względu na dużą zawartość cukru dobrze zastępowała słód. Piwo dyniowe produkuje się z soku wyciśniętego z miąższu dyni. Obecnie dynia nie stanowi już zamiennika słody, ale jest dodatkiem smakowym do piwa, nadając jemu specyficzną barwę. Ale nie tylko sok z dyni sprawia, że trunek ma specyficzny smak i zapach. Wpływ mają na to również przyprawy, m.in. imbir, pieprz, cynamon i goździki. Piwo ma kolor pomarańczowy lub bursztynowy, jest niefiltrowane, z reguły o zawartości alkoholu 5,8%. Ten typ piwa produkowany jest również w Niemczech (np. Ratsherrn – Dark Lantern w Hamburgu oraz Ketterer – Ketterer’s Pumpkin Ale w Pforzheim).

Jeden z browarów w Górnej Austrii (Brauerei Hofstetten) od 2013 r. oferuje bio piwo z dyni.

Wybierz się na Święto Dyni

Jesienią dynia ma w Styrii święto za świętem. Kawiarnie i cukiernie pełne są wypieków i specjalności przygotowanych na bazie dyni. Do jednych z takich imprez należy Święto Dyni w Bad Radkerburg, gdzie można nie tylko skosztować dań z dyni, ale też nabyć olej z dyniowych pestek oraz posłuchać muzyki i piosenek, które wychwalają zalety dyni. To Święto to już tradycja tego miasteczka uzdrowiskowego, które liczy niespełna 4 000 mieszkańców. Impreza odbywa się 8 września.

To jednak nie jedyna tego typu impreza dyniowa. Do najbardziej znanych zalicza się te w Preding, w Fürstenfeld. W przypadku tego pierwszego, odbywa się on od ponad 30 lat. Impreza jest sposobem nie tylko do prezentacji dań i przetworów z dyni, ale też możliwością dobrej zabawy podczas której wybiera się „Dyniowego Burmistrza”. Festyn w Preding, który liczy niespełna 2000 mieszkańców, jest najstarszym dyniowym eventem w Europie.