Ogród zgodny z naturą, przyjazny małym zwierzętom, a przede wszystkim piękny i ponadczasowy tworzy się łatwo. Wystarczy tylko kilka niewielkich zmian, prostych pomysłów i tanich rozwiązań. Po pewnym czasie możemy mieć ogród bliższy naturze, odporniejszy na zmiany pogody i po prostu piękny.
Twórz i dbaj o żywopłoty
Korzyści z posadzenia krzewów, które będą stanowiły naturalną przegrodę są niezliczone. Wystarczy wspomnieć kilka najważniejszych, na przykład ochrona przed silnym wiatrem i nanoszeniem piachu lub pyłów z ulicy lub sąsiadującego z ogrodem pola.
Naturalne żywopłoty stanowią cenne siedliska dla ptaków, a jeśli kwitną i owocują, to także źródło pożywienia. Wiatrochrony chronią glebę przed erozją, co jest cenne biorąc pod uwagę jej rodzaj w niemal całym kraju (większość to gleby piaszczyste), intensywność rolnictwa, warunki pogodowe i ilość spadającego deszczu.
Korzystaj z deszczówki
Jeśli możemy zbierać choćby niewielką część wód opadowych, to warto to robić. Nie tylko dlatego, że deszczówka jest najlepszą wodą dla roślin i jednocześnie najtańszą. Nawet jeśli zbierzemy kilkaset litrów, to przy przedłużającym się okresie bez deszczu w ogrodzie nawet ta ilość zrobi różnicę.
Używaj podłoży bez torfu
Dużo mówi się o tym, jak szkodliwe dla środowiska jest wydobywanie torfu. Przyczynia się ono do degradacji terenów podmokłych i zwiększa emisję dwutlenku węgla, który jest gazem cieplarnianym. W Polsce w 2024 roku torfy do celów rolniczych eksploatowano z 45 złóż. Wydobyto 1 207,58 tys. m3 (99,3% wydobycia torfów ogółem), czyli o 14,61 tys. m3 (1,2%) więcej niż w 2023 r. Jako klienci możemy wybierać podłoża ogrodnicze beztorfowe na własny użytek. Wielu szkółkarzy także powoli wprowadza alternatywy dla podłoży tradycyjnych, jak kompost i mieszanki z masą drzewną które dobrze sprawdzają się w uprawie.
Sadź rośliny rodzime i występujące lokalnie w ozdobnych odmianach
W naszych domach i mieszkaniach możemy sobie pozwolić obecnie na uprawę niezliczonej ilości roślin egzotycznych. Ogród zrównoważony to jednak taki, który nie zmusza nas do niesamowitego nakładu sił i wydawania środków, by utrzymać rośliny w dobrej formie. Dlatego, aby mieć mniej pracy, dobrze jest skupić się na pomyśle na swój ogród, na zrównoważonym projekcie oferującym rośliny odporniejsze, wymagające mniej zabiegów, codziennego podlewania, przenoszenia do szklarni lub jasnego garażu na zimę. Oczywiście warto sadzić takie rośliny, które nas uszczęśliwiają ale czasami tulipany botaniczne albo róże odporniejszych odmian będą cieszyły dłużej pięknym kwitnieniem i zdrowiem. Mieszanki krzewów między żywotnikami zamiast monokultury żywopłotu z tuj też mogą być piękne, a przede wszystkim odporniejsze na choroby.
Dokarmiaj ptaki i dbaj o wodę dla zwierząt
Zimą od pierwszych przymrozków można sprawić sobie przyjemność obserwowania ptaków, a jednocześnie o nie zadbać. Wystarczy przygotować bezpieczny karmnik, do którego nie dostaną się koty lub inne drapieżniki. Może stać w pobliżu gęstych, zimozielonych drzew lub krzewów, bo w razie ataku np. krogulca ptaki mają się gdzie schować. Jeśli mamy możliwość częstego wymieniania wody w poidełku dla nich, to widok ptasich kąpieli również będzie miłą rozrywką.
Czytaj także: Dokarmianie ptaków zimą
Kompostuj resztki z ogrodu
Założenie własnego kompostownika jest nie tylko opłacalne ale i pożyteczne dla ogrodu. W wielu gminach wiejskich płaci się mniej za wywóz odpadów komunalnych, jeśli zgłosimy, iż mamy kompostownik, bo nie nalicza się opłaty za wywóz resztek „bio”. Przygotowany we własnym ogrodzie zdrowy kompost jest przede wszystkim źródłem cennej materii organicznej dla naszych roślin. Wiemy co w nim jest, jest darmowy i naprawdę szkoda wyrzucać materię, która wraca do nas w postaci własnych owoców, warzyw lub kwiatów.
To może Cię zainteresować: Kompost w ogrodzie
Twórz ziemię liściową
W zdrowym ogrodzie nie wyrzucamy liści, bo warto je wykorzystać do ściółkowania rabat, okrywania wrażliwych roślin, ocieplenia schronów dla jeży. Jeśli mamy prawdziwy nadmiar liści, to pozostaje produkcja cennej ziemi liściowej. To lekkie podłoże zawiera cenne składniki organiczne, które rośliny przyswajają łatwo i bez ryzyka przenawożenia. Kompost z liści, czy inaczej ziemia liściowa poprawia strukturę naszej gleby, jeśli jest zbita, gliniasta, zbyt mocno udeptana.
Czytaj także: Kiedy grabić liście w ogrodzie
Do odstraszania szkodników używaj kolczastych gałązek
W każdym ogrodzie spotkamy szkodniki, jak nornice, ptaki wyjadające nasiona, ślimaki na młodych, smacznych sadzonkach i koty. Podaję przykład z kotem, bo długo szukałam rozwiązania, by nie wspinał się na drzewo, gdzie jest powieszona budka dla ptaków. Pomocne okazało się owinięcie pnia długimi pędami kolczastej róży. Przycięte odrosty roślin z kolcami, jak:
- berberys
- oliwnik
- róża
- ognik
- głóg
- jeżyna
pomagają zniechęcić zwierzęta do zbliżania się do cebul kwiatowych w donicach, delikatnych sałat w szklarni, innych cennych okazów w ogrodzie.
Używaj naturalnych podpór i struktur architektonicznych w ogrodzie
Trwałe rozwiązania na solidne, drewniane lub stalowe podpory dla dużych roślin w ogrodzie są ekonomicznym rozwiązaniem, bo długo nie trzeba ich wymieniać i dobrze służą bezpieczeństwu na przykład pnączy. Czasami jednak na jeden lub kilka sezonów wystarczy stworzyć podpory z wiklinowych struktur, zaplecionych obelisków z leszczyny, trejaże z listewek albo grubszych patyków, które żal palić w ognisku, a są zbyt nierówne na podparcie pomidorów. Inspirujący są doświadczeni ogrodnicy, jak Monty Don, który korzysta z naturalnych podpór z roślin wcześniej rosnących w jego ogrodzie. Zbyt długie przyrosty leszczyny lub innych krzewów mogą bowiem posłużyć do stworzenia zaplatanych płotków, obelisków lub podpór z patyków wbitych pod odpowiednim kątem dla takich roślin jak:
- groszek pachnący,
- fasola tyczna,
- wilec,
- bób,
- nasturcja.
Kwiaty mające tendencję do pokładania się od wiatru, deszczu lub pod własnym ciężarem, także lepiej utrzymają się w formie przy naturalnej podporze. Wielu ogrodników mocno zniechęca widok metalowych palików obleczonych plastikiem między rabatami kwiatowymi.
Naturalne podpory ozdobią miejsca, gdzie rosną:
- astry,
- maciejka,
- ostróżka,
- łubin,
- lilie,
- piwonie
Na końcu jeszcze jedna porada. Czytaj poradniki o ogrodnictwie ekologicznym. My serdecznie polecamy te opracowane przez Wydawnictwo Gaj.
