Ogrodnictwo to nie tylko pasja, ale również doskonały sposób na dobrą jakość życia, szczególnie w starszym wieku. Nawet niewielki warzywnik staje się wówczas przestrzenią, w której seniorzy mogą realizować swoją miłość do przyrody, korzystać z aktywności na świeżym powietrzu. Tym samym poprawiają kondycję fizyczną i psychiczną, zatem zyskują wiele korzyści zdrowotnych. Ogród i zdrowie osób starszych idą w parze.
Niestety, wraz z wiekiem niemal zawsze pojawiają się pewne ograniczenia – ból stawów, trudności w poruszaniu się czy mniejsza siła w rękach. W konsekwencji upływu czasu zdarza się tak, że niektóre prace w ogrodzie stają się wyzwaniem.
Narzędzia, które ułatwiają pracę w ogrodzie
Warto jednak zrobić coś dla siebie i zacząć na przykład od dostosowania narzędzi ogrodniczych do możliwości fizycznych seniora. Oto kilka przykładów, co może zredukować wysiłek i sprawić, że prace ogrodowe staną się lżejsze:
- Narzędzia teleskopowe – idealne do prac wymagających sięgania do wyższych części roślin. Pomogą przy przycinaniu krzewów, drzew czy kwiatów na głębszej rabacie. Dzięki regulowanej długości, dojrzałe osoby nie muszą sięgać wysoko ani kucać, co zmniejsza ryzyko urazów i nie wymaga nadmiernego wysiłku.
- Ławeczki ogrodowe (czasami z funkcją stolika) – to niezwykle przydatne akcesorium, które pozwala na chwilę odpoczynku podczas pracy w ogrodzie. Wiele z nich ma wbudowane miejsce do przechowywania narzędzi. Taki schowek sprawia, że praca staje się bardziej zorganizowana i mniej męcząca. Nie wędrujemy wielokrotnie w ciągu dnia w poszukiwaniu jakiegoś narzędzia, nasion albo rękawic. Dodatkowo, ławeczka z funkcją podparcia może stanowić wsparcie przy wstawaniu. Takie udogodnienie bywa szczególnie ważne dla osób z problemami ze stawami.
- Ergonomiczne narzędzia – uchwyty narzędzi ogrodowych, które pasują do kształtu dłoni, mogą znacznie ułatwić prace i zmniejszyć ból stawów, szczególnie w dłoniach. Wiele narzędzi ma antypoślizgowe uchwyty, co zapobiega ich przypadkowemu wyślizgiwaniu się i daje lepszą kontrolę podczas pracy.
- Stół do przesadzania roślin i innych prac – takie podesty pomagają seniorom unikać schylania się, co jest szczególnie ważne, gdy nie powinno się nadwyrężać kręgosłupa i stawów. Dzięki takiemu podwyższeniu zwykle da się wygodnie pracować przy doniczkach, sadzonkach, cebulach czy kwiatach.
- Nakolanniki – znakomicie chronią stawy kolanowe przed nadmiernym obciążeniem. Mimo że nie niwelują bólu, to znacznie ograniczają ryzyko kolejnych kontuzji.
Kłopoty zdrowotne a ogrodnictwo
Z wiekiem pojawiają się często różne dolegliwości, które mogą ograniczać aktywność fizyczną. Bóle stawów, osteoporoza, choroby serca, nadciśnienie czy cukrzyca – to tylko niektóre z naprawdę wielu problemów zdrowotnych, z którymi seniorzy muszą się zmagać codziennie. Ogrodnictwo może być jednak świetnym sposobem na poprawę kondycji fizycznej, pod warunkiem, że wykonywane jest w bezpieczny sposób. Zazwyczaj seniorzy, którzy regularnie pracują w ten sposób deklarują lepsze samopoczucie ogólne. W upalne dni trzeba jednak pić więcej wody i chronić głowę oraz oczy przed słońcem. Przede wszystkim dobrze jest mieć zacienione miejsce w ogrodzie oraz pamiętać o przerwach.
Może Cię zaciekawić: https://biokurier.pl/dom-i-ogrod/zabawa-w-ogrodzie-jak-nauczyc-dziecko-dbac-o-rosliny/
Korzyści zdrowotne z pracy w ogrodzie
- Wzmacnianie stawów – różnorodne, lekkie prace ogrodowe, takie jak podlewanie roślin, przycinanie czy zbieranie owoców, angażują mięśnie i stawy. Poprawiają ich elastyczność i wytrzymałość. To naturalny sposób na utrzymanie ciała w ruchu, co zmniejsza ryzyko wystąpienia sztywności i bólów stawów. Sam spacer w ogrodzie działa dobrze na ciało, bo
człowiek stworzony jest do ruchu, nie do siedzenia
– tak mówi moja znajoma fizjoterapeutka.
- Lepsza koordynacja i równowaga – praca w ogrodzie angażuje cały organizm i wszystkie zmysły, poprawiając równowagę oraz koordynację. Dzięki regularnym spacerom po ogrodzie czy poruszaniu się w terenie, seniorzy mogą poprawić swoją mobilność i zmniejszyć ryzyko upadków także w domu.
- Utrzymanie prawidłowej wagi – ogrodnictwo, choć nie jest formą intensywnego wysiłku, to jednak pozwala na spalanie kalorii i utrzymanie odpowiedniej wagi ciała. Regularne prace ogrodowe mogą wspomóc w kontrolowaniu poziomu cukru we krwi, co jest szczególnie ważne w przypadku cukrzycy.
Korzyści dla psychiki z ogrodnictwa w starszym wieku
Ogrodnictwo, co naprawdę warto podkreślić, ma również ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego seniorów. Kontakt z naturą przez niemal wszystkie pory roku, możliwość obcowania z roślinami i obserwowanie ich wzrostu, to doskonały sposób na poprawę samopoczucia. To ważne zwłaszcza dla tych, którzy w życiu zawodowym byli w częstym kontakcie z naturą prywatnie lub zawodowo. Nie bez powodu dobre domy opieki czy ośrodki rehabilitacji mają zaciszne, zadbane tereny ogrodowe. Oto tylko niektóre korzyści, jakie daje ogrodnictwo:
- Redukcja stresu i niepokoju – spędzanie czasu na świeżym powietrzu, wśród roślin, ma działanie relaksacyjne. Kontakt z naturą działa uspokajająco, a prace ogrodowe, jak sadzenie kwiatów czy pielęgnowanie roślin, pozwalają skupić się na teraźniejszości, namacalnej rzeczywistości i zapomnieć o codziennych troskach.
- Poczucie satysfakcji i spełnienia – widok nawet kilku małych, własnoręcznie posadzonych roślin, które kwitną i owocują, daje ogromną radość i satysfakcję. Dla wielu seniorów ogród jest miejscem, w którym często nie bez powodu czują się doświadczonymi ekspertami. Praca w ogrodzie to dla starszych osób okazja do realizowania pasji i twórczej ekspresji.
- Budowanie więzi społecznych – ogrodnictwo w starszym wieku może sprzyjać integracji z innymi. Wspólne dbanie o ogród w sąsiedztwie czy udział w lokalnych grupach ogrodniczych daje możliwość nawiązywania nowych znajomości, budowania i utrzymywania więzi społecznych, dzielenia się wiedzą. Ułatwiające to ogrody społeczne istnieją w wielu dużych miastach.
- Poprawa koncentracji – ogrodnictwo wymaga skupienia i planowania, co może być doskonałym sposobem na utrzymanie umysłu w aktywności. Planowanie przestrzeni, dobór odpowiednich roślin czy rozwiązywanie problemów związanych z pielęgnacją roślin utrzymuje zdolności poznawcze i pamięć w lepszej formie.
Jakie elementy mogą pomóc seniorom w ogrodzie?
- Ogród sensoryczny – to przestrzeń stworzona z myślą o angażowaniu różnych zmysłów: wzroku, zapachu, dotyku, słuchu i smaku. Rośliny o intensywnych zapachach, jak zioła, kolorowe kwiaty, tekstura roślin skłaniająca do dotykania, a także owocowe drzewka kipiące kolorami mogą sprawić, że ogród stanie się nie tylko miejscem relaksu, ale i terapii dla zmysłów.
- Ścieżki ogrodowe – dobrze zaprojektowane ścieżki, z gładkimi nawierzchniami (na przykład ubity żwir, po którym poruszać mogą się nawet wózki) i szerokimi przejściami, pomagają w poruszaniu się po ogrodzie, szczególnie osobom z ograniczoną ruchomością. Odpowiednio przygotowane zapewniają bezpieczeństwo i komfort.
Ogród to dla wielu starszych osób idealne hobby. Dzięki odpowiednim narzędziom i akcesoriom, takim jak teleskopowe sekatory, podesty czy ławki ogrodowe, prace ogrodowe stają się łatwiejsze i mniej męczące. Warto zadbać o to, aby ogród był przestrzenią dostosowaną do możliwości seniora – zarówno pod względem bezpieczeństwa, jak i komfortu. Czas spędzony na pielęgnacji ogrodu to może być doskonała inwestycja w zdrowie, radość i jakość życia. Im wcześniej zaczniemy się uczyć dbania o siebie, tym więcej zyska na tym ogród dojrzewający przecież wraz z nami.
