Jesienią skrzynki z jabłkami trafiają do piwnic, garaży albo chłodnych spiżarni. Nie wszystkie owoce przetrwają jednak w takich warunkach do zimy. Jedne szybko miękną, inne zaczynają gnić, a jeszcze inne tracą jędrność i smak. Znaczenie ma nie tylko temperatura, ale też odmiana jabłek, moment zbioru, sposób przygotowania owoców i ich sąsiedztwo. Podpowiadamy, jak przechowywać jabłka na zimę, żeby jak najdłużej zachowały najlepszą jakość.
Nie każde jabłko nadaje się do przechowywania na zimę
Najlepiej przechowują się późniejsze odmiany, których owoce dojrzewają jesienią (👇ich listę znajdziesz poniżej). Jabłka przeznaczone do przechowywania powinny być zdrowe, jędrne i nieuszkodzone. Ważny jest również moment zbioru. Owoce przeznaczone do przechowywania zbiera się, zanim osiągną pełną dojrzałość. Jabłko zerwane zbyt wcześnie może mieć gorszy smak i nie dojrzewać prawidłowo. Z kolei owoc przejrzały szybciej traci jędrność i krócej zachowuje dobrą jakość.
Do skrzynek nie powinny trafiać owoce z widocznymi oznakami chorób, pęknięciami ani silnymi obiciami. Dlaczego obite jabłka trzeba odłożyć? Otóż nawet niewielkie uszkodzenie skórki sprawia, że owoc jest bardziej podatny na rozwój mikroorganizmów.
Obite jabłko może zawierać mykotoksynę – patulinę. Mykotoksyny mogą wykazywać właściwości kancerogenne, mutagenne, cytotoksyczne, teratogenne, neurotoksyczne czy estrogenne
– mówi prof. Danuta Kołożyn-Krajewska z Katedry Technologii Gastronomicznej i Higieny Żywności Instytutu Nauk o Żywieniu Człowieka SGGW w Warszawie.
Odkrojenie spleśniałego fragmentu jedzenia nic nie daje, bo mykotoksyny są już w całym produkcie. A skutki zdrowotne mykotoksykoz, czyli zatruć o zróżnicowanym przebiegu, są bardzo poważne. Mogą uszkodzić wątrobę i doprowadzić do jej marskości (sterygmatocystyna), zakłócić funkcje przewodu pokarmowego, wywołać krwotoczność płuc, mózgu, wątroby (np. patulina, rubra toksyna), porazić układ nerwowy, uszkodzić nerki i narządy płciowe (np. zearaleon), a także zaburzyć pracę układu immunologicznego. Niektóre mykotoksyny, ze względu na swoje właściwości kancerogenne, zostały umieszczone przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem w wykazie substancji rakotwórczych.
– dodaje.
Jabłka uszkodzone najlepiej przeznaczyć do szybkiego wykorzystania. Nie muszą się jednak zmarnować. 👉 Sprawdź, co można zrobić z jabłek.
🍏 Odmiany idealne do dłuższego przechowywania
✓ Szara reneta
✓ Idared
✓ Gloster
✓ Jonagold
✓ Ligol
✓ Golden Delicious
Gdzie przechowywać jabłka?
Zanim pojawiły się nowoczesne chłodnie, jesienne zbiory trafiały do piwnic, komórek i chłodnych strychów. Jabłka układano na półkach lub w drewnianych skrzynkach, niekiedy przekładając je papierem. Podczas silnych mrozów skrzynki dodatkowo osłaniano słomą. Obecnie do przechowywania jabłek najlepsze będzie chłodne, ciemne i dobrze wentylowane pomieszczenie, w którym można utrzymać względnie stabilne warunki. Może to być piwnica, spiżarnia lub garaż, o ile temperatura w tych pomieszczeniach nie spada poniżej zera i nie robi się w nich zbyt ciepło.
Kuchnia nie jest dobrym miejscem do przechowywania większej ilości jabłek na zimę. Temperatura jest tam zwykle zbyt wysoka, a jej wahania są większe. Nie sprawdzi się również ogrzewana piwnica.
Ważna jest także wentylacja i wilgotność powietrza. W pomieszczeniu ciepłym, suchym i słabo wentylowanym jabłka szybciej tracą wodę, więdną i dojrzewają, z kolei nadmierna wilgotność i brak wentylacji mogą zwiększać ryzyko rozwoju pleśni. Jeśli jest bardzo sucho, można luźno osłonić skrzynkę czystym, przewiewnym materiałem, ale nie jest to konieczne.
Czy jabłka można przechowywać razem z gruszkami?
Jabłka i gruszki mogą być przechowywane w tym samym chłodnym pomieszczeniu, ale lepiej nie wrzucać ich do jednej skrzynki, choćby dlatego, że różnią się tempem dojrzewania. Owoce te wydzielają ponadto etylen, czyli gaz, który przyspiesza proces ich dojrzewania oraz wpływa na inne owoce znajdujące się w pobliżu. Mogą szybciej dojrzewać, mięknąć i tracić jakość.
Gdzie trzymać jabłka w domu do bieżącego spożycia?
Owoce do bieżącego spożycia najlepiej trzymać w chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca i źródeł ciepła (ale nie muszą od razu trafiać do lodówki, jeśli zamierzasz zjeść je w ciągu kilku dni). Jabłek nie należy układać obok bananów, śliwek czy innych owoców, które szybko dojrzewają (ze względu na wspomniany wcześniej etylen).
Czy jabłka trzeba myć przed schowaniem?
Jabłek przeznaczonych do przechowywania na zimę po zerwaniu z drzewa nie trzeba myć. Najlepiej pozostawić je suche i oczyścić tylko z większych zabrudzeń, jeśli jest to konieczne. Wilgoć pozostająca na ich powierzchni, zwłaszcza w chłodnym pomieszczeniu ze słabą wentylacją, sprzyja rozwojowi pleśni i innych mikroorganizmów.
Przed schowaniem jabłka trzeba dokładnie obejrzeć. Owoce z resztkami ziemi można delikatnie oczyścić na sucho. Jabłka z pęknięciami lub wyraźnymi obiciami odłóż i oceń pod kątem dalszego wykorzystania (te z oznakami gnicia lub pleśni wyrzuć).
Jak układać jabłka w skrzynkach?
Do przechowywania najlepiej nadają się czyste, suche skrzynki z otworami zapewniającymi cyrkulację powietrza. Mogą być drewniane lub wykonane z tworzywa przeznaczonego do kontaktu z żywnością. Nie należy używać pojemników szczelnie zamkniętych, w których gromadzi się wilgoć. Skrzynek nie powinno się też przepełniać ani ustawiać tak, by całkowicie blokowały przepływ powietrza.
Jabłka najlepiej układać w niewysokich warstwach, bez dociskania owoców do siebie. Jeśli zbiór jest duży, lepiej rozdzielić go na kilka mniejszych skrzynek niż umieszczać wszystkie owoce w jednym głębokim pojemniku. Ułatwi to kontrolowanie zapasów i wyjmowanie jabłek bez obijania pozostałych.
Poszczególne odmiany i partie zbiorów dobrze przechowywać osobno. Dzięki temu łatwiej sprawdzić, które jabłka szybciej tracą jędrność, i zużyć je w pierwszej kolejności.
Przeczytaj także:
Jedno jabłko zaczęło gnić. Co zrobić?
Jabłko z oznakami gnicia lub pleśni należy od razu wyjąć ze skrzynki. Nie wystarczy odwrócić go na drugą stronę ani odciąć zepsutego fragmentu i odłożyć z powrotem do zapasów. Rozwijające się procesy gnilne mogą obejmować również tkanki, które z zewnątrz wyglądają jeszcze zdrowo.
Po usunięciu zepsutego owocu trzeba obejrzeć jabłka, które leżały bezpośrednio obok niego. Szczególną uwagę należy zwrócić na miękkie plamy, przebarwienia, pęknięcia i nalot pleśni. Owoce z takimi oznakami również trzeba usunąć z zapasów. Jeśli skrzynka jest wilgotna lub zabrudzona sokiem z zepsutego jabłka, trzeba ją opróżnić, umyć i dokładnie wysuszyć przed ponownym użyciem.
Jabłka na zimę trzeba regularnie kontrolować, nawet jeśli podczas zbioru wszystkie wyglądały zdrowo. W chłodnym pomieszczeniu proces psucia przebiega wolniej, ale nie ustaje całkowicie. Im wcześniej zauważysz uszkodzony owoc, tym mniejsze ryzyko, że problem obejmie kolejne jabłka.
