Jadłospis przy hemoroidach — co jeść, a czego unikać?

Choroba hemoroidalna, zwana również guzkami krwawniczymi lub żylakami odbytu to jedna z najbardziej rozpowszechnionych dolegliwości proktologicznych[1]. Odpowiednia dieta przy hemoroidach to ważny element leczenia tego nieprzyjemnego schorzenia. Dlaczego jest tak istotna i jak powinna wyglądać?

Dlaczego dieta jest ważna przy chorobie hemoroidalnej?

Codzienny jadłospis ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej pracy całego układu pokarmowego. Co więcej, spożywane produkty mają wpływ na procesy formowania stolca, co oznacza, że zależy od nich konsystencja i ilość wydalanych mas kałowych.

Błędy dietetyczne mogą prowadzić do powstawania zaparć lub biegunek, które z kolei będą dodatkowo podrażniały już istniejące żylaki odbytu^[2], jak również (szczególnie zaparcia) będą zwiększały ryzyko powstawania nowych.

Co jeść przy hemoroidach?

Głównym zadaniem jadłospisu przy hemoroidach jest regulacja wypróżnień i prawidłowe formowanie stolca. Dlatego dieta powinna opierać się na regularnych posiłkach (4 do 5 dziennie), spożywanych w możliwie równych odstępach, wynoszących 3 do 4 godzin.

Warto zwrócić uwagę na odpowiednią podaż błonnika pokarmowego, który nie tylko reguluje tempo wypróżnień i wpływa na prawidłową konsystencję stolca, ale także zapobiega powstawaniu złogów w jelitach i wspiera dobre nawyki dietetyczne poprzez utrzymywanie uczucia sytości.

Według zaleceń EFSA (Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności) dzienne spożycie błonnika powinno wynosić około 25 g^[3]. Zwiększenie ilości błonnika w diecie możliwe jest dzięki wprowadzeniu do jadłospisów takich produktów, jak:

• otręby pszenne – 42,4 g na 100 g,
• nasiona chia – 34,4 g na 100g,
• siemię lniane – 27,3 g na 100g,
• ciecierzyca – 17 g na 100g,
• fasola – 16 g na 100g,
• migdały – 12,9 g na 100g,
• morele suszone – 10,3 g na 100g,
• płatki jęczmienne – 9,6 g na 100 g,
• śliwki suszone – 9,4 g na 100 g,
• orzechy laskowe – 8,9 g na 100 g.

Pewne ilości błonnika zawierają również warzywa i owoce – marchew, brokuły, ziemniaki, jabłka, banany czy pomarańcze. Zawierają one bogactwo witamin i minerałów potrzebnych dla utrzymania dobrego zdrowia, a także flawonoidy, które mogą pomóc w kontroli krwawień z guzków krwawniczych, poprzez korzystny wpływ na procesy krzepnięcia krwi^[4].

Korzystnym wzbogaceniem diety u osób z hemoroidami będą także fermentowane produkty mleczne i kiszonki warzywne. Zawierają one żywe kultury bakterii probiotycznych, które wzbogacają florę bakteryjną jelit, wspierając prawidłowe procesy trawienne, co nie pozostaje bez wpływu na konsystencję stolca i regularność wypróżnień^[5].

Dbając o dietę przy hemoroidach nie można również zapominać o prawidłowym nawodnieniu. Przyjmuje się, że należy wypijać około 20 ml na kilogram masy ciała, więc dorosły człowiek powinien spożywać 1,5 do 2 l płynów^[6].

Oprócz wody warto włączyć do diety także ziołowe herbatki, zawierające korę dębu, krwawnik czy pokrzywę. Napary z tych ziół działają ściągająco i przeciwzapalnie, pomagając w ograniczaniu dolegliwości^[7].

Czego nie jeść przy hemoroidach?

Dieta przy chorobie hemoroidalnej powinna być lekkostrawna i zawierać jak najmniej wysokoprzetworzonej żywności.

Zobacz także

Woda gazowana (sodowa). Jak powstaje? Jaka jest jej historia?

Warto ograniczyć również potrawy tłuste i zawierające duże ilości cukrów prostych^[8]. Mogą one wpływać niekorzystnie na pracę układu pokarmowego i sprzyjać powstawaniu zaparć, które z kolei zaostrzają dolegliwości wynikające z hemoroidów.

Czego zatem unikać?

• fast foodów i gotowych posiłków,
• przetworzonych i niskiej jakości mięs i wędlin,
• produktów smażonych w głębokim tłuszczu,
• słodyczy i słonych przekąsek.

Warto pamiętać również o tym, by możliwie ograniczyć takie używki, jak kawa i napoje zawierające kofeinę oraz alkohole. Mocna kawa, napoje kofeinowe i alkohol mają właściwości zapierające, dlatego osoby cierpiące na hemoroidy powinny ich unikać^[9].

Odpowiednio zbilansowana dieta jest istotnym elementem leczenia w chorobie hemoroidalnej – umożliwia ograniczenie dolegliwości powodowanych przez guzki krwawnicze i stanowi istotne uzupełnienie innych form terapii. Dlatego warto przeanalizować swoje nawyki żywieniowe i wprowadzić pewne zmiany, umożliwiające ulgę w chorobie hemoroidalnej.

Bibliografia:

1. Obcowska A., Kołodziejczak M., Choroba hemoroidalna – współczesne poglądy na temat etiopatogenezy oraz metod leczenia. Przegląd piśmiennictwa, Borgis – Nowa Medycyna 2/2016
2. Labidi A;Maamouri F;Letaief-Ksontini F;Maghrebi H;Serghini M;Boubaker J, Dietary habits associated with internal hemorrhoidal disease: a case-control study, „La Tunisie medicale” t. 97 nr 4 (2019), https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31729708/.
3. Żbikowska, A., Onacik-Gür, S., & Kowalska, M. (2015). Wpływ błonnika jabłkowego na jakość fizyczną i sensoryczną wyrobów biszkoptowo-tłuszczowych. Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego, (1), 67-72.
4. Sopata, K. (2021). Rośliny wpływające na procesy krzepnięcia krwi. Herbalism, 7(1), 59-72.
5. Nowak, A., Slizewska, K., Libudzisz, Z., & Socha, J. (2010). Probiotyki-efekty zdrowotne. Żywność Nauka Technologia Jakość, 17(4), 20-36.
6. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/pij-wiecej-wody
7. Zielińska, Agnieszka. „Zioła we wspomaganiu działania i leczeniu dolegliwości układu pokarmowego.” Lek w Polsce 380.1 (2023): 33-38.
8. Stefania De Marco, Tiso D., Lifestyle and Risk Factors in Hemorrhoidal Disease, „Frontiers in Surgery” t. 8 (2021), DOI: https://doi.org/10.3389/fsurg.2021.729166, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8416428/.
9. Fraś, M., Gniadek, A., Poznańska-Skrzypiec, J., & Kadłubowska, M. (2012). Styl życia kobiet w ciąży. Hygeia Public Health, 47(4), 412-417.