Borówka amerykańska – uprawa, pielęgnacja i odmiany

Aby nasz ogród spełniał kompletną funkcję, oprócz strefy rekreacji jaka powinna być w nim wydzielona i rabat kwiatowych, które możemy podziwiać, nie powinniśmy zapominać, aby wpleść w krajobraz również krzewy jagodowe. Nie dość, że będą pełnić funkcję ozdobną, to jeszcze możemy pozyskać smaczne i zdrowe owoce. Borówka wysoka (Vaccinium corymbosum) nazywana też borówką amerykańską sprawdzi się więc doskonale.

Borówka amerykańska to wieloletni krzew, który należy do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Pochodzi z Ameryki Północnej. Coraz częściej i chętniej wybierana jest do obsadzenia ogrodów w Polsce.

Borówka amerykańska a zdrowie. Co warto wiedzieć?

Smak i właściwości odżywcze owoców borówki wysokiej są ogromne. Wpływają pozytywnie na pracę jelit, obniżają ilość złego cholesterolu w organizmie, do tego mają mało kalorii. Zapobiegają chorobom układu krążenia, działają antynowotworowo i przeciwzapalnie. Niestety, ich cena na rynku polskim jest dość wysoka, dlatego warto zainteresować się, jak powinna wyglądać uprawa borówki i na własne potrzeby uprawiać ją samemu.

Uprawa borówki

Borówka wysoka wymaga ciepłego i słonecznego stanowiska z dala od przeciągów i zastojów mrozowych. Cień bardzo niekorzystnie działa na zawiązywanie się pąków kwiatowych. Najlepiej rośnie na glebach lekkich, piaszczystych, przewiewnych o pH kwaśnym. Zwłaszcza o pH należy zadbać, jeśli liczymy na duży plon owoców. Powinno ono oscylować w granicy 3,5-4,8. Jeśli Twój ogród znajduje się na glebie leśnej lub podleśnej, będzie to idealne miejsce dla uprawy borówki wysokiej, gdyż takie podłoże z natury jest kwaśne. Niestety, na roślinę niekorzystnie wpływają długotrwałe opady, które są przyczyną chorób grzybowych oraz przymrozki (zwłaszcza kwiaty są narażone na przymrozki).

Ekologiczna uprawa i pielęgnacja trawnika wysianego z nasion

Przygotowanie pola pod sadzenie borówki należy rozpocząć od dokładnego odchwaszczenia, usunięcie resztek pożniwnych oraz przekopania. Jeżeli nie jesteśmy w posiadaniu gleby o pH kwaśnym w naszym ogrodzie, aby je zakwasić najlepiej użyć metod ekologicznych. Do takich przede wszystkim należy użycie do sadzenia jak i podsypywania na początku uprawy torfu wysokiego o odczynie kwaśnym. Można również wykorzystać ściółki iglaste oraz trociny z drzew i krzewów iglastych. Jest to sposób prosty, ekologiczny i stosunkowo tani. Do podłoża pod borówkę warto dołączyć także piasek, aby polepszyć stosunki wodne w glebie. Niestety, od rodzimej ziemi lepiej odizolować nasze nowe podłoże. Najlepiej pozbyć się warstwy na około 50 cm i położyć folie izolującą, którą dziurkujemy w kilku miejscach. W dalszym etapie uprawy, aby utrzymać kwaśny odczyn gleby, borówki można podsypywać zwykłymi fusami z zaparzonej kawy.

Kiedy i jak sadzić borówkę amerykańską?

Okres sadzenia krzewów to wiosna i jesień. Pamiętajmy o tym, aby sadzonki pochodziły ze sprawdzonego źródła. Wszystkie uszkodzone i chore okazy należy usunąć z pola. Sadzonki dobrze jest przed wysadzeniem wsadzić do wody, aby cała bryła korzeniowa nasiąknęła. Następnie wykopujemy dołki na sadzonkę. Bryłę korzeniową dobrze przykrywamy ziemią z trocinami i lekko dociskamy, na koniec dokładnie podlewamy. Krzewy można sadzić w rzędach w odległości najlepiej co 1-2 m w zależności od odmiany, ale bardzo często borówkę w ogrodach sadzi się w grupach.

Pielęgnacja borówki amerykańskiej

Krzewy, które nabywamy w centrach ogrodowych, przeważnie mają 2-3 lata. Borówki powinny owocować już w pierwszym roku po wysadzeniu ich w grunt, czyli na pędach 2-4 letnich. Bardzo ważnym zabiegiem jest cięcie krzewu. Przez pierwsze 3 lata po posadzeniu sadzonek należy usuwać tylko pędy chore i słabe. Ten zabieg najlepiej wykonywać na koniec zimy lub na początku wiosny. Idealnie będzie, jeśli nasze krzewy będziemy prowadzić na 6-8 pędów głównych. Od mniej więcej 5 roku rozpoczynamy cięcie prześwietlające, które polega na usuwaniu najstarszych pędów.

Rzodkiewka w ekologicznym ogrodzie – jak uprawiać ją naturalnie?

Z racji tego, że borówka amerykańska ma płytki system korzeniowy, wymaga regularnego i optymalnego podlewania. Długotrwała susza jej nie służy. Najlepiej do tego zabiegu używajmy rozproszonego strumienia. Istotna jest też jakość wody. Nie powinna być zasolona, a raczej lekko kwaśna.

Warto krzewy borówki ściółkować, czy to korą sosnową czy też liśćmi dębowymi. Zabieg ten zwiększa żyzność gleby oraz spowalnia proces parowania wody z podłoża, a także chroni korzenie borówki przed przemarzaniem (dodatkowo zakwasza glebę). Ściółka zmniejsza również zarastanie sąsiedztwa borówki chwastami, a jeśli się pojawią, można je łatwo usunąć ręcznie.

Borówka wysoka nie należy do roślin, które mają wysokie wymagania pokarmowe. Zalecane jest wzmacnianie jej nawozami ekologicznymi. Najlepszy będzie kwaśny kompost, którym można regularnie podsypywać krzewy co 2 lata. Odradzany jest obornik, ponieważ ma on dość wysoki odczyn, a jak wiadomo borówka najlepiej czuje się w środowisku kwaśnym.

Jak chronić krzewy borówki amerykańskiej przed szkodnikami i mrozem?

Dość istotne jest, aby okrywać młode krzewy borówki na zimę, uchroni je to przed uszkodzeniami mrozowymi. Najlepiej użyć do tego agrowłókniny lub chochoła ze słomy. Niestety, owoce borówki są bardzo atrakcyjnym pożywieniem dla ptaków. Aby zmniejszyć spowodowane przez nie uszkodzenia, warto na krzewy latem nałożyć delikatną, drobną siatkę, która utrudni zwierzętom wyjadanie owoców.

Ciekawą metodą ekologicznej ochrony i pielęgnacji jest stosowanie szczepionek mikoryzowych na młodych sadzonkach borówki (mikoryza to oddziaływanie symbiotyczne, współżycie rośliny i specyficznych grzybów nawiązujących kontakt z korzeniami rośliny). Taki zabieg odżywia roślinę, zwiększa jej odporność, a tym samym zwiększa plon. Dodatkowo dzięki temu borówka nie będzie wymagać wzbogacania nawozem mineralnym.

Borówka amerykańska jest rzadko atakowana przez szkodniki i choroby, dlatego odpowiednia uprawa i pielęgnacja zupełnie wystarczą do ochrony przed patogenami i szkodnikami.

Odmiany borówki amerykańskiej

  • Earliblue – odmian wczesna, osiąga 1,5 m wysokości. Tworzy luźny pokrój o sztywnych pędach. Lubi tylko ciepłe stanowiska. Owoce są średniej wielkości, smaczne i aromatyczne o kulistym kształcie. Osiąga plon na poziomie umiarkowanym.
  • Bluecrop – jedna z najbardziej popularnych odmian borówki amerykańskiej. Zaliczana do średnio wczesnych borówek. Odznacza się silnym wzrostem, dorasta nawet do 2 m wysokości. Owoce są duże, lekko spłaszczone w kolorze jasnoniebieskim. Odporna na mróz i suszę.
  • Bluegold – odmiana późna, roślina jest gęsta, pokryta dużą ilością liści. Owoce są duże, smaczne, ale do zbioru nadają się dopiero w sierpniu lub na początku września. Jedna z najprostszych odmian w uprawie.

Borówka wysoka jest rośliną obcopylną. Oznacza to, że do prawidłowego zapłodnienia kwiatów wymaga pyłku pochodzącego od innej odmiany borówki. Pamiętajmy o tym, aby sadzić kilka odmian w grupach, aby dochodziło do wzajemnego przepylania się.

Bibliografia:

  1. “Sadownictwo i szkółkarstwo”, Praca zbiorowa, PWRiL, Warszawa 1995.
  2. “Borówka wysoka”, K. Pliszka, PWRiL, Warszawa 2002.
  3. “Borówka wysoka”, K. Smolarz, Wyd. Działkowiec, 2008.
  4. “Borówka i żurawiny”, K. Smolarz, Hortpress, 2009.
  5. “Borówka wysoka”, K. Pliszka, Owoce, Warzywa, Kwiaty, 1974.
  6. “Borówka wysoka”, K. Pierzga, Działkowiec, nr 12, 2001.
  7. “Borówka wysoka roślina gleb kwaśnych”, Z. Gruca, Działkowiec, nr 4, 1999.
  8. “Jak uprawiać borówkę wysoką?”, B. Koziński, Działkowiec, nr 2, 2008.
  9. “Gdzie i jak uprawiać borówkę wysoką”, A. Rejman, Działkowiec, nr 6, 1992.
  10. “Dobieramy odmianę na działki – borówka”, K. Smolarz, Działkowiec, nr 2, 1997.