AKTYWNE SMAKI

Test konsumencki polskich naturalnych batonów sportowych

Sezon sportowy już prawie w pełni i wielu sportowców-amatorów zadaje sobie pytanie stare jak świat: CO JEŚĆ?
Co jeść, aby zapewnić sobie energię i siłę do naszych aktywności, aby prowadzone treningi przynosiły efekt, czy, żeby osiągać jak najlepsze rezultaty w zawodach, w których bierze się udział? Żywienie jest istotne szczególnie w dyscyplinach wytrzymałościowych, takich jak biegi czy kolarstwo, a w przypadku treningów czy startów trwających dłuższy czas (czasami, jak w maratonach, nawet kilka-, czy kilkanaście godzin) – wręcz nieodzowne!.

W sklepach znaleźć można mnóstwo produktów mieniących się dumną nazwą „baton energetyczny” czy „baton sportowy”, jednak większość z nich ma na opakowaniach skład, którego nie tylko nie da się zrozumieć, ale którego wręcz można się wystraszyć. Są jednak wyjątki – produkty w 100% naturalne, wytwarzane z certyfikowanych i starannie dobieranych składników, o wysokich walorach odżywczych i zdrowotnych. A do tego… produkowane w Polsce!

Od kilku lat z zadowoleniem obserwujemy rozwój krajowych producentów naturalnej lub ekologicznej żywności funkcjonalnej dla osób aktywnych fizycznie i sportowców. Dlatego postanowiliśmy dla Państwa przeprowadzić pierwszy w kraju, kompleksowy test konsumencki polskich naturalnych batonów sportowych.

[vc_btn title=”Autorzy i Partnerzy badania” style=”outline” align=”left” link=”url:%23autorzyipartnerzy|||”]
Aby przejść do poszczególnych sekcji raportu i zobaczyć wybrane wyniki, skorzystaj z poniższych linków.

PRZEDMIOT BADANIA

POLSKIE NATURALNE BATONY SPORTOWE – CO TESTOWALIŚMY?

W teście konsumenckim wzięło udział dziewięciu producentów, którzy przekazali do testów 24 rodzaje batonów. Są to wszyscy polscy wytwórcy, którzy działają na rynku ogólnopolskim i posiadają wszelkie niezbędne certyfikaty i zezwolenia*. Trzech z nich oferuje produkty z certyfikatem ekologicznym, a pozostali – choć nie posiadają certyfikatów na batony – w dużej mierze korzystają z certyfikowanych składników oraz bardzo starannie kontrolują zarówno ich jakość, jak i sposób przetwarzania, tak, by końcowy produkt był w 100% naturalny, jak najmniej przetworzony i pozbawiony wszelkich chemicznych dodatków. W żadnym z batonów nie ma dodanego cukru (ani tym bardziej wszelkiego rodzaju słodzików) – całość węglowodanów pochodzi z wykorzystanych składników (przede wszystkim owoce).

* naturalne batony produkowane są także przez co najmniej kilkunastu producentów lokalnych, jednak ich działalność prowadzona jest na bardzo niewielką skalę, często nieregularnie lub tylko na potrzeby dystrybucji przede wszystkim w ramach własnego lokalu gastronomicznego

TABELA 1

Zestawienie najważniejszych informacji o testowanych batonach

* cena sugerowana lub przeciętna lub w sklepie producenta

TABELA 2

Cechy testowanych batonów

METODYKA BADANIA

SPOSÓB REALIZACJI TESTU

Testy realizowane były w okresie luty-kwiecień w grupie ok 60 osób o różnym poziomie aktywności fizycznej, a także w odniesieniu do różnych dyscyplin sportowych / aktywności fizycznych. Część z nich odbywała się na obozach treningowych (kolarskich i triathlonowych) organizowanych przez Appetiteforsports.com w hiszpańskim Calpe, część zaś wśród biegaczy i osób ćwiczących w klubach fitness.

Każda z osób uczestniczących w testach otrzymywała zestaw batonów, które miała testować w różnych „sytuacjach treningowych”, tj. przed treningiem, w trakcie lekkiego treningu, w trakcie bardzo intensywnego treningu lub startu w zawodach, po treningu (w tym ostatnim przypadku testowano batony o funkcji regeneracyjnej, zawierające większą zawartość białka). Podział ten był istotny (i znalazł odzwierciedlenie w wynikach), gdyż poziom intensywności wysiłku fizycznego bardzo istotnie wpływa na ocenę (smak, „zjadliwość”, sposób opakowania itp.) batonu, a czasami wręcz możliwość (lub nie) jego stosowania w określonej sytuacji.

W czasie testu każdy baton oceniany był pod kątem następujących aspektów: odczucia smakowe, konsystencja, łatwość konsumpcji (w tym kwestie takie jak np. konieczność popijania, łatwość rozgryzania itp.), wielkość porcji, praktyczność opakowania (np. czy łatwo je otworzyć w biegu lub na rowerze, czy nadaje się do ponownego zapakowania niezjedzonej części produktu i in.) oraz samopoczucie po zjedzeniu. Każdy z tych elementów mógł być (i zazwyczaj był) oceniany różnie w zależności od „sytuacji treningowej”).

W ramach analizy eksperckiej (analitycznej) oceniono i porównano również wszelkie aspekty funkcjonalne i dane liczbowe dotyczące batonów (w tym m.in. wartości odżywcze, ceny i opłacalność zakupu, sposób i „filozofię” produkcji).

Ostateczne wyniki testu (tj. wskazanie batonów najlepszych jako „przetreningowe”, „treningowe”, „startowe” oraz „potreningowe”) opierają się właśnie na analizie zbiorczej ocen konsumenckich oraz analizy eksperckiej.

WYNIKI ZBIORCZE

Najlepsze BATONY PRZEDTRENINGOWE

W kategorii batonów przedtreningowych walka o pierwsze miejsce była bardzo wyrównana. Ostatecznie zwycięzcą został Power Bread – przede wszystkim ze względu na bardzo wysoką (najwyższą wśród wszystkich batonów w ogóle) zawartość węglowodanów, która (wraz z bardzo atrakcyjną ceną tego batonu), pozwoliła nadrobić z nawiązką nieco niższe (od pozostałych batonów z czołówki) wyniki testów konsumenckich.

Do wyłonienia zwycięzcy w tej kategorii przyjęto następujące kryteria oceny: procentowa zawartość węglowodanów (aspekt najistotniejszy, z wagą 4/10), a także cena / 100 kcal (im mniejsza, tym lepiej) oraz ocenę wrażeń smakowych podczas testów (oba kryteria z równą wagą – po 3/10).

Wpływ poszczególnych kryteriów oceny na wynik końcowy
Jak widać na poniższym wykresie, poszczególne batony “punktowały” w zakresie różnych elementów oceny. Pod względem wyników testów konsumenckich (smak, praktyczność opakowania, łatwość konsumpcji itp.) najlepiej wypadły Niko, Raw Sun Bite oraz baton Foods by Ann. Jednak z punktu widzenia ceny oraz zawartości węglowodanów bezkonkurencyjny okazał się Power Bread.

WYNIKI ZBIORCZE

Najlepsze BATONY NA TRENING

W kategorii batonów treningowych zwyciężył baton bakaliowo-warzywny Niko, jednak walka była bardzo zacięta, dlatego prezentujemy aż sześć pierwszych miejsc. Wśród nich cztery batony otrzymały najwyższą możliwą ocenę 5 gwiazdek, a dwa – 4,5 gwiazdek. Warto jednak dodać, iż aż siedem kolejnych batonów – choć z minimalnie niższym wynikiem punktowym – także uzyskało cztery i pół gwiazdki! Były to: Foods by Ann Kakao&Malina, Petarda, Energeo, Chlorella for Men, Kosmos, Sierpowy oraz Raw Sun Bite Kakao&Maca.

Przyjęte kryteria oceny: wrażenia smakowe podczas testów (waga 4/10), bardzo istotna podczas treningu procentowa zawartość węglowodanów (wagą 3/10), a także cena / 100 kcal (z wagą 2/10, gdyż trudno pominąć ten aspekt, myśląc o korzystaniu z batonu podczas regularnych treningów) i praktyczność opakowania (waga 1/10).

Wpływ poszczególnych kryteriów oceny na wynik końcowy
Pomimo zbliżonych wyników łącznych, każdy z batonów wyróżniał się czymś innym. Wrażenia smakowe i łatwość konsumpcji to wyraźne zalety Niko i K2 Win. Pod względem ilości węglowodanów przodują Raw Sun Bite i Power Bread. Ten ostatni to także atrakcyjna cena. Z kolei K2 Win, choć drogi, to jednak okazał bezkonkurencyjny z punktu widzenia praktyczności opakowania (bardzo łatwe otwieranie – także w czasie zawodów).

WYNIKI ZBIORCZE

Najlepsze BATONY NA ZAWODY

Zwycięzcą tego rankingu zostały ex aequo dwa batony Pocket Energy bar (Foods by Ann): Kakao&Malina oraz Jabłko&Cynamon. Jednak tuż za nimi (także z pięcioma gwiazdkami) uplasowały się: K2 Win, Power Bread  oraz trzeci z małych batoników Foods by Ann – Truskawka&Burak. O zwycięstwie przesądziły bardzo dobre wyniki testu konsumenckiego, a także świetnie dobrana wielkość batonu i praktyczne (z punktu widzenia otwierania podczas zawodów) opakowanie. Bardzo wysokie wyniki (cztery i pół gwiazdki) uzyskały także: Niko, Chlorella for Men, Raw Sun Bite Banan&Białko konopi oraz Chlorella for Women.

Pewnym zaskoczeniem jest tutaj Power Bread (jeden z zaledwie kilku polskich batonów sportowych z certyfikatem EKO, a jednocześnie produkt z najdłuższą historią – produkowany już od ponad 10 lat i mający w swojej historii mi.in. status oficjalnego partnera Polskiego Związku Narciarskiego), który nie uzyskał najwyższych not za walory smakowe i łatwość konsumpcji w czasie dużego wysiłku, a jednak – dzięki bardzo dobrym właściwościom odżywczym i dobrej cenie, znalazł się w pierwszej piątce.

Tym razem kryteriów oceny było nieco więcej, ale też i dużo większe muszą być wymagania stawiane pożywieniu, które zamierzamy spożywać podczas zawodów, kiedy wysiłek jest maksymalny i serce (ale nie żołądek!) pracuje na najwyższych obrotach, a organizm potrzebuje dobrego źródła szybkiej i łatwo przyswajalnej energii. Pod uwagę brane były: wrażenia smakowe i łatwość konsumpcji (waga 3/10), trzy kryteria z wagą 2/10 – procentowa zawartość węglowodanów, praktyczność opakowania oraz wielkość batonu (zbyt duży baton jest bowiem trudny do zjedzenia i wymaga, często kłopotliwego przy dużym wysiłku, dzielenia na porcje), a także cena za standardową (40g) porcję (waga 1/10).

Wpływ poszczególnych kryteriów oceny na wynik końcowy
Jak już wspomniano wcześniej, kluczowe dla zwycięstwa w tej kategorii okazały się oceny konsumenckie (smak i konsystencja – bardzo ważne w przypadku odżywiania w czasie dużego wysiłku) oraz duża zawartość węglowodanów i odpowiedniej wielkości porcja. K2 Win, jak zwykle, “punktuje” jeszcze także za łatwe do otworzenia opakowanie.

WYNIKI ZBIORCZE

Najlepsze BATONY PO TRENINGU

W przypadku tej kategorii pod uwagę brane były przede wszystkim batony o dużej zawartości białka (ponad 10%) – takich w teście mieliśmy sześć i dlatego prezentujemy ocenę wszystkich.

Niekwestionowanym zwycięzcą został baton REGENEO (w którego przypadku już sama nazwa wskazuje sposób wykorzystania), jednak tuż za nim plasują się Energy Bar Dynia&Matcha od Food by Ann oraz Zmiany Zmiany ze swoim Sierpowym oraz Petardą.

W ocenie, oprócz zawartości białka (najwyższa waga – 40%), uwzględniano także wrażenie smakowe z testów oraz cenę / 100g (oba kryteria z wagą 3/10).

Wpływ poszczególnych kryteriów oceny na wynik końcowy
Tym razem, porównanie ocen cząstkowych nie przynosi większych różnic pomiędzy poszczególnymi batonami. Relatywnie wyższa cena i najniższa (choć i tak przekraczająca 10%) zawartość białka powodują, że wynik Chlorelli jest nieco niższy niż reszty stawki.

WYNIKI OCENY KONSUMENCKIEJ

W tym rozdziale przedstawiono podsumowanie zbiorcze ocen konsumenckich – czyli opinii osób testujących batony. Infografika “Ocena konsumencka” pokazuje nasz TOP5 – pięć najlepiej ocenianych batonów, zaś wykresy poniżej – wyniki cząstkowe z uwzględnieniem poszczególnych kryteriów ewaluacyjnych, jakie stosowali testerzy.

Wyniki zaprezentowano w postaci graficznej – gwiazdek, których ilość odpowiada ocenie numerycznej (wartość w skali od 1-10, gdzie 1 – oznacza najniższą możliwą ocenę, zaś 10 – notę najwyższą), będącej średnią z indywidualnych ocen dokonanych przez wszystkich testerów.

W przypadku zaprezentowanej powyżej pierwszej piątki w “klasyfikacji generalnej” oceny konsumenckiej (a więc uwzględniającej wszystkie sześć aspektów ewaluacyjnych oraz wszystkie „sytuacje treningowe”) liczył się więc nie tylko smak i „zjadliwość” danego batona, ale także aspekty praktyczne korzystania z niego (opakowanie, samopoczucie po zjedzeniu itp.), a także uniwersalność.

Zwycięstwo dwóch najlepiej ocenianych batonów nie jest może spektakularne (cała czołówka uzyskała bardzo wysokie noty), ale wystarczająco wyraźne. Najlepiej ocenione zostały: K2 Win orzech/żurawina oraz baton bakaliowo-warzywny Niko.

Na szczególne uznanie zasługuje K2 Win – to producent, który dopiero wkracza na rynek (oficjalne otwarcie komercyjnej sprzedaży nastąpiło z początkiem czerwca br.). Jest to jednak wejście bardzo mocne – poparte bardzo dobrymi wynikami w wielu różnych kategoriach naszego testu.

OCENA KONSUMENCKA – PODZIAŁ NA KRYTERIA

Poniższe wykresy prezentują wyniki cząstkowe oceny konsumenckiej – podzielone wg kryteriów, jakie stosowali oceniający. Warto tu podkreślić, iż generalnie wszystkie 24 testowane batony oceniane były bardzo wysoko (przeciętnie 7-8 punktów), zaś najlepsze z nich (w poszczególnych kategoriach) osiągały często maksymalne noty. Ze względu na przejrzystość, prezentujemy poniżej jedynie pierwsze piątki (czasami, przy bardzo wyrównanym poziomie, nawet nieco więcej) najlepiej ocenianych batonów.

W czasie testów konsumenckich każdy baton oceniany był pod kątem kilku różnych aspektów: odczuć smakowych, konsystencji, łatwości konsumpcji, wielkości porcji oraz praktyczności opakowania. Dodatkowo, każdy z tych elementów mógł być (i zazwyczaj był) oceniany różnie w zależności od „sytuacji treningowej”).

SMAK

Smak to bardzo ważny, jeśli nie najważniejszy czynnik wpływający na to, czy dany baton będzie przez kogoś na dłuższą metę używany, czy nie. Cena ma znaczenie, opakowanie – może nie sprawiać kłopotów, albo denerwować, ilość i rodzaj składników odżywczych – wpływać będą na wybór pomiędzy jednym produktem a drugim lub ich dobór do konkretnej sytuacji treningowej. Jednak to właśnie smak może sprawić, że baton będzie używany lub nie.
Smak jest oczywiście kwestią bardzo indywidualną (o gustach się przecież nie dyskutuje!), mimo to, nie było w naszym teście batonów, które uzyskałyby pod tym względem wyraźnie złe oceny. Poniższe zestawienie może zatem posłużyć jako pomocna wskazówka dla niezdecydowanych, prezentuje bowiem pierwszą piątkę batonów, które uczestnikom testu smakowały najbardziej (podane wyniki to statystyczna średnia ze wszystkich uzyskanych ocen). Spośród nich dwa (ENERGEO oraz K2 Win) uzyskały noty praktycznie maksymalne (9,7/10 pkt).

OPAKOWANIE

Opakowania batonów sportowych to element istotny zwłaszcza w przypadku produktów, które używane są w trakcie intensywnego treningu lub zawodów (kiedy często nie ma ani czasu, ani możliwości „zabawy” ze źle zaprojektowanym opakowaniem). I pod tym względem, niestety, większość z testowanych produktów nie zachwyciła. O ile spora część z nich jest nowocześnie i estetycznie zaprojektowana oraz nie ma z nimi większych problemów w „normalnym” użytkowaniu, o tyle mogą sprawić sporo problemów np. podczas wyścigu kolarskiego.
Na tym tle bardzo pozytywnie wyróżnia się K2 Win, który w testach otrzymał wyłącznie noty maksymalne (10,0). Testujący oceniali przede wszystkim aspekty praktyczne (np. łatwość otwierania w różnych sytuacjach, możliwość ponownego zamknięcia , aby przechować niewykorzystaną porcję batonu na dalszy etap treningu, czy też wytrzymałość).

WIELKOŚĆ PORCJI

Wielkość porcji to czynnik brany pod uwagę z punktu widzenia wygody konsumpcji oraz oszczędności (szczególnie na zawodach, choć nie tylko). Baton za mały nie dostarczy wystarczającej ilości energii, za duży – wymaga dzielenia na porcje.
W tym przypadku niekwestionowanym liderem w naszym rankingu okazał się K2 Win (10/10 pkt!). Tuż za nim – małe batony Pocket Energy Bar z Foods by Ann oraz bakaliowo-warzywny Niko.

KONSYSTENCJA

Kolejnym kryterium oceny była konsystencja. Jest to oczywiście (ponownie!) czynnik subiektywny, choć mogący znacząco wpływać na indywidualne preferencje konsumentów. Przykładowo, batony mogą być miękkie albo twarde, mogą się “ciągnąć” lub kruszyć pod zębami, mogą być suche lub mokre, kleiste albo tłuste itp.
Na poniższym wykresie zaprezentowano sześć najwyżej ocenianych pod tym względem batonów. Na uwagę zasługuje tu fakt, iż w gronie tym znalazły się aż dwa małe batony (Pocket Energy Bar) z Foods by Ann oraz baton bakaliowo-warzywny Niko, których konsystencja oceniana była bardzo wysoko niezależnie od sytuacji treningowej.

ŁATWOŚĆ KONSUMPCJI

Kolejny czynnik bardzo ważny dla osób, które szukają batonów idealnych na zawody lub intensywny trening, kiedy liczy się czas, a energia musi być dostarczona szybko. Idealny baton to taki, który łatwo się gryzie i/lub przełyka, nie trzeba go długo żuć lub popijać dużą ilością płynu itp.
Nie wszystkie batony w naszym teście sprostały tak sformułowanym oczekiwaniom, jednak te, które spisały się najlepiej, zostały ocenione bardzo podobnie i bardzo wysoko. Ponownie “zapunktowały” batony Pocket Energy Bar (Foods by Ann)baton bakaliowo-warzywny Niko, a także K2 Win.

Wyniki oceny konsumenckiej (w podziale na kryteria oceny)
(aby zobaczyć oceny dla poszczególnych kryteriów, kliknij w odpowiednią zakładkę)

WYNIKI OCENY ANALITYCZNEJ

W ramach analizy eksperckiej (analitycznej) oceniono i porównano również wszelkie aspekty funkcjonalne i dane liczbowe dotyczące batonów (w tym m.in. wartości odżywcze, ceny i opłacalność zakupu, sposób i „filozofię” produkcji). Wybrane wyniki zostały przedstawione poniżej.

BATONY O NAJWIĘKSZEJ ZAWARTOŚCI BIAŁKA

Zaprezentowane poniżej batony zawierają największą procentową ilość białka wśród wszystkich testowanych produktów (choć oczywiście jego faktyczna zawartość w gramach będzie się różnić – w zależności od gramatury danego batona). Są to batony, które uwzględniono w klasyfikacji batonów regeneracyjnych.

BATONY O NAJWIĘKSZEJ ZAWARTOŚCI WĘGLOWODANÓW

“Węgle = Energia” – to hasło wielu sportowców. A zatem zobaczmy, które z testowanych batonów miały tych węglowodanów najwięcej! Tu także należy pamiętać o tym, że faktyczna ilość (w gramach) “węgli” w batonie zależy od jego gramatury.

BATONY O NAJWIĘKSZEJ ZAWARTOŚCI CUKRÓW PROSTYCH

Szybka energia to łatwo wchłanialne węglowodany – czyli cukry proste. Spójrzmy, jak z tego punktu widzenia, kształtuje się pierwsza piątka wśród testowanych batonów. Warto tu podkreślić, iż dla wszystkich testowanych batonów, zawarte w nich cukry proste pochodzą wyłącznie z użytych składników (przede wszystkim z owoców), gdyż żaden z producentów nie dodaje do swoich batonów cukru.

NAJMNIEJ CUKRÓW PROSTYCH / NISKIE GI

Choć cukry proste to “szybka energia”, to jednak dla części osób, ze względu na dietę (i/lub problemy metaboliczne), istotne jest ograniczanie cukrów prostych i zwracanie uwagi na niski współczynnik glikemiczny (GI). Dlatego też, warto spojrzeć na skład batonów także z tej strony. Tu na szczególną uwagę zasługują Batony Warszawskie,  w których zawartość cukrów prostych nie przekracza 14%!

CENA ZA PORCJĘ (40g)

Jako optymalną (z punktu widzenia odżywiania w trakcie treningu czy zawodów) porcję batonu sportowego przyjęto 40g – jest ona łatwa do szybkiego spożycia i nie obciąża mocno układu pokarmowego, dostarczając jednocześnie niezbędnej energii; większość batonów ma jednak inną (mniejszą lub, najczęściej, większą) gramaturę, dlatego w tym rankingu porównano je pod względem owej a priori przyjętej „porcji przeliczeniowej”.

CENA ZA 100 KCAL

Dla tych, którzy lubią porównania i statystyki, ciekawe może też być porównanie pod względem ceny batonu w przeliczeniu na 100 kcal dostarczanej energii.

Jak widać, różnice są tutaj dość spore, jednak wyniki z grubsza zachowują relacje, które było widać (pomiędzy batonami najbardziej i najmniej “ekonomicznymi energetycznie”) na poprzednim wykresie. W tym przypadku pokazane zostały wszystkie testowane batony, ze względu na to, iż wartość energetyczna każdego z nich warunkowana jest indywidualnym składem (w przypadku porównania “porcji” batony zostały zgrupowane wg cen jednostkowych).

AUTORZY I PARTNERZY BADANIA

Badanie zrealizowane zostało wspólnie przez Biokurier.pl oraz właściciela marek SportsBRND i BioBRND.
Koordynator projektu oraz autor raportu: Adam Turowiec (kontakt: adam[at]biokurier.pl).
Partnerzy medialni: naDiecie.pl oraz AkademiaTriathlonu.pl.
Partner logistyczny: Appetiteforsports.com.