Raport NFZ: Średnie spożycie tzw. cukru ukrytego to ponad 30 kg na osobę rocznie

Raport „Cukier, otyłość – konsekwencje” opracowany został przez ekspertów NFZ. Jego wyniki podczas konferencji Ministra Zdrowia Łukasza Szumowskiego, 21 lutego br., przedstawił wiceprezes NFZ Adam Niedzielski. Wyniki analiz nie napawają optymizmem.

Ilość cukru spożywanego przez jednego mieszkańca Polski w latach 2008-2017 przeciętnie wzrosła o 6,1 kg. Co ciekawe, znacznie zmniejszyło się spożycie cukru nieprzetworzonego (o 5,7 kg). Obserwowany wzrost to wynik wzrostu konsumpcji cukru, który jest składnikiem innych produktów spożywczych, zwłaszcza słodyczy, napojów gazowanych i soków. Średnie spożycie tzw. cukru ukrytego to ponad 30 kg na osobę rocznie.

Cukier słodką trucizną

Problem nadmiernego spożycia cukru ma swoje konsekwencje w stale powiększającej się liczbie pacjentów z chorobami dietozależnymi (notuje się wzrost zachorowalności zwłaszcza na cukrzycę typu 2). W 2016 r. w Polsce wśród osób w wieku 20 lat i więcej 53% kobiet i 68% mężczyzn miało nadwagę, a 23% kobiet i 25% mężczyzn było otyłych. Nadmiar kilogramów notuje się też u dzieci i młodzieży. Nadwagę stwierdzono u 25% dziewcząt i 44% chłopców, otyłość – u 5% dziewcząt i 13% chłopców.

W Polsce średnio co 2 godziny dokonuje się amputacji związanej z cukrzycą. W 2017 r. hospitalizowanych było ok. 4 tys. pacjentów ze stopą cukrzycową.

Co to jest gęstość odżywcza?

Napoje słodzone cukrem na cenzurowanym

Z wyników raportu wynika, że sprzedaż napojów gazowanych innych niż woda, napojów energetycznych i napojów izotonicznych w latach 2010-2015 wzrosła o 4,4%, do 2 336 mln litrów. Niepokojące jest zwłaszcza stale rosnące spożycie napojów energetycznych, zwłaszcza przez młodzież.

30% ośmiolatków spożywa słodkie napoje gazowane co najmniej raz w tygodniu.

Związek pomiędzy spożywaniem napojów słodzonych cukrem oraz wzrostem wagi i częstości występowania otyłości jest bardzo dobrze udokumentowany. Jest to ogromny problem zdrowotny i społeczny, który ma bardzo poważne konsekwencje. Ściśle powiązane z nadwagą i otyłości są trudne w leczeniu choroby, m.in. cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, bezdech senny.

Niekontrolowana cukrzyca prowadzi do groźnych powikłań. Wysoki poziom cukru powoduje zmiany w naczyniach krwionośnych i zmniejsza się ukrwienie nóg, co utrudnia gojenie się ran i owrzodzeń. Prowadzi to do rozwoju stopy cukrzycowej, która – jeśli nie jest odpowiednio leczona – wiąże się z amputacją kończyny.

Leczenie cukrzycy jest kosztowne zarówno dla pacjenta, jak i całego społeczeństwa. W 2017 r. na ten cel przeznaczono blisko 1,8 mld zł. To o ponad 370 mln zł więcej niż w 2012 r.

Choroby cywilizacyjne – 7 diagnoz, które stawiane są najczęściej

Skutki nie tylko zdrowotne

Konsekwencją otyłości mogą być również problemy w sferze psychicznej i psychologicznej. Dotyczy to zwłaszcza dzieci i młodzieży. Dzieci z nadmierną ilością kilogramów częściej niż inne doświadczają problemów psychologicznych lub zaburzeń psychicznych.

Młode osoby cierpiące na nadwagę czy otyłość bardzo często doświadczają zaniżonej samooceny oraz posiadają negatywny obraz własnego ciała. Dzieci mogą doświadczać odrzucenia przez rówieśników, co w konsekwencji prowadzi do unikania sytuacji społecznych i przeżywania trudnych emocji

– wyjaśnia Katarzyna Dudek, psychoterapeuta i psychodietetyk.

Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej Dzieci i Młodzieży

Gorzka przyszłość

Wyniki raportu nie napawają optymizmem. Szacuje się, że liczba dorosłych osób z otyłością w 2025 r. wzrośnie. Problem ten dotyczyć będzie 6,1 – 11,4 mln osób. Wyższe też będą koszty świadczeń (o 219 – 661 mln). W 2014 r. z powodu samej tylko cukrzycy, chorób pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych oraz nadciśnienia tętniczego odnotuje się 20,9 tys. przedwczesnych zgonów prowadzących do utraty 225,0 tys. lat życia.

Oprac. na podstawie raportu NFZ „Cukier, otyłość – konsekwencje”.