Pomidor – skarbnica likopenu i witamin

Pomidory można uprawiać na balkonie, w ogrodzie lub w szklarni. Nie ma znaczenia, skąd pochodzą, istotne jest natomiast, czy dojrzewają w sposób naturalny. Tylko takie bowiem kryją w sobie moc witamin i minerałów.

Historia uprawy pomidora

Pomidory znane są Europejczykom od XV wieku, kiedy to z Ameryki przywiózł je Krzysztof Kolumb. Z początku nie traktowano ich jako warzywa jadalnego, była to raczej roślina ozdobna, przez niektórych określana wręcz jako trująca. Jej dekoracyjny charakter został jednak złamany, gdy zaczęto mówić, iż pomidor jest doskonałym afrodyzjakiem. W takiej sytuacji z głośnym potępieniem tego przysmaku wystąpił Kościół katolicki, który zakazał jego spożycia, uznając go za diabelski owoc. Na szczęście w XVI wieku zaczęto podchodzić do pomidorów w sposób bardziej otwarty, a Włosi po raz pierwszy postanowili użyć tego warzywa w kuchni, początkowo przygotowując z niego sosy. Na długi czas to właśnie mieszkańcy Półwyspu Apenińskiego jako jedyni w Europie raczyli się tym przysmakiem.

W polskiej sztuce kulinarnej pomidory zaczęły się pojawiać od XIX wieku, a dokładniej od 1880 roku, kiedy to wyhodowano je po raz pierwszy w Warszawie. Od okresu międzywojennego jednak ich popularność stale rosła, by dzisiaj stać się symbolem lata.

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     

Owoc czy warzywo?

Co ciekawe, z botanicznego punktu widzenia pomidor to owoc. Używa się go jednak do przyrządzenia sałatek, zup lub dań wytrawnych, a ponadto w jego składzie mało jest cukru, który naturalnie występuje w owocach. Nic zatem dziwnego, że w 1893 roku Amerykański Sąd Najwyższy dla celów podatkowych uznał pomidor za warzywo, opierając się właśnie na jego zastosowaniach kulinarnych.

Odmiany pomidorów

Istnieje wiele odmian pomidorów, których owoce różnią się nie tylko wyglądem, ale i smakiem. Hodowcy niemal każdego roku wprowadzają na rynek nowe rodzaje tej smacznej rośliny. Najczęstsze odmiany, jakie można spotkać, to:

  • pomidory szklarniowe, np. Akron, Bekas, Hardy, Jowisz, Pedro, Pelikan, Tukan – idealnie nadają się do uprawy pod osłoną, ich owoce mają intensywny kolor i średniej wielkości kulisty kształt lub są lekko spłaszczone.
  • pomidory gruntowe, np. Giant, Jawor, Krakus, Koralik, Malinowy Olbrzym, Olka Polka – niektóre z nich dają owoce duże, niezwykle soczyste (np. Giant), inne małe (typu „cherry”).
  • pomidory typu koktajlowego – charakteryzują się miękką i delikatną skórką, są słodsze i bardzo smaczne; doskonale pasują do sałatek i jako przekąska, np. dla dzieci.

Pomidory to roślina, która lubi jeść więc musi przed posadzeniem otrzymać odpowiednią dawkę obornika, najlepiej bydlęcego lub kompostu. W sezonie stosujemy do podlewania gnojówkę z pokrzywy. Warzywa sadzimy na włókninach, które powodują szybsze nagrzewanie gleby, a na wiosnę podczas sadzenia, ograniczają zachwaszczenie i parowanie wody. W ochronie najważniejsze jest zapobieganie zarazie ziemniaczanej

– podpowiada Marek Niemczyk z gospodarstwa ekologicznego Ekołuchowo.

Suszone pomidory koktajlowe z oregano [przepis]

Wartości odżywcze pomidorów

W pomidorach zawiera się cała gama witamin i minerałów. Przede wszystkim bogate są one w witaminę C i E. Nie brakuje w nich również witamin z grupy B (w tym PP) i K. Wiele w pomidorach jest również składników mineralnych, takich jak potas, wapń, magnez, żelazo.

Pomidory swój intensywny kolor zawdzięczają naturalnemu barwnikowi – likopenowi. Jest to organiczny związek chemiczny, a zarazem najsilniejszy antyutleniacz z całej grupy karotenoidów. Liczne badania dowodzą, że stanowi on doskonałą ochronę przed rozwojem chorób układu krążenia (zawał serca, miażdżyca). Świat nauki donosi ponadto, że likopen zapobiega rozwojowi raka szyjki macicy i prostaty. Hamuje również proces zwyrodnienia plamki żółtej, jednej z najczęstszych przyczyn utraty wzroku przed ukończeniem 70. roku życia.

By jednak można było mówić o tego rodzaju ochronie zdrowia, pomidory należy spożywać regularnie, tylko w ten sposób będziemy bowiem w stanie dostarczyć organizmowi odpowiednie dawki likopenu. Zaleca się, aby pomidora jeść każdego dnia w sezonie letnim, a jesienią i zimą sięgać po jego przetwory – szklankę soku pomidorowego, dwie łyżki ketchupu (najlepiej domowej roboty) lub co najmniej raz w tygodniu zjadać talerz zupy pomidorowej.

Pomidory na zdrowie!

Pomidory warto spożywać w każdej postaci, ale powinniśmy je zrywać w momencie, gdy osiągną pełnię dojrzałości. Takie okazy mają dwa razy więcej witaminy C i beta karotenu niż zielone owoce. Pomidory importowane, aby przetrwały okres transportu i magazynowania, często zrywa się, gdy są jeszcze niedojrzałe. Dlatego najlepsze i najzdrowsze będą krajowe, lokalne owoce

– wyjaśnia mgr inż. technologii żywności Paula Andrzejewska, certyfikowany audytor wewnętrzny z zakresu bezpieczeństwa żywności PN-EN ISO 22000 i autorka bloga. jakpomasle.pl.

W pomidorach zdecydowanie najcenniejszy jest likopen. Ten najpotężniejszy przeciwutleniacz chroni organizm przed rakiem (zwłaszcza prostaty i piersi) oraz chorobami układu krwionośnego (miażdżycą, zawałem, chorobą wieńcową). Chociaż świeże i dojrzałe owoce są nieocenionym źródłem witaminy C, to te poddane obróbce termicznej mają najwięcej likopenu. Podgrzewanie pomidorów z dodatkiem tłuszczu uwalnia cząsteczki likopenu ze ścian komórkowych i zmienia ich strukturę na łatwiej przyswajalną przez nasz organizm. Proces ten niszczy jednak składniki wrażliwe na działanie wysokiej temperatury. Świeże pomidory najlepiej spożywać z niewielkim dodatkiem tłuszczów, które dodatnio wpływają na przyswajalność likopenu. A jeśli dodamy do tego zieleninę, to powstaje pozytywne połączenie, gdyż zawarta w nich witamina C przyczynia się do lepszego wchłanianiu żelaza (np. ze szpinaku).

– dodaje ekspertka.

Pomidor zwyczajny w ogrodzie i na działce. Jak uprawiać go bez dodatku chemii?

Pomidory dodadzą urody

Pomidorów użyć można również jako kosmetyk, który doskonale załagodzi zmiany trądzikowe oraz rozjaśni przebarwienia (powstałe np. na dłoniach). Mają one ponadto bardzo korzystny wpływ na poprawę urody oraz stanu naszej skóry. Zawarte w nich witaminy – zwłaszcza C i E – zapobiegają wypadaniu i nadmiernej łamliwości włosów, chronią również skórę przed powstawaniem zmarszczek i przedwczesnym starzeniem się.

Warto wspomnieć, że pomidory mają mało kalorii, a zawarty w nich błonnik zapewnia długie uczucie sytości. Gaszą ponadto pragnienie, bo w 93 proc. składają się z wody. Warto po nie sięgać w upalne dni, np. pijąc przyrządzone z nich soki.

Pomidory kuszą przede wszystkim zapachem, który świadczy o tym, że zerwano go z krzaczka dopiero wówczas, gdy był w pełni dojrzały. Najintensywniej pachnie on od strony szypułki. Kupując pomidory, zwracajmy również uwagę, czy mają one intensywne zabarwienie, równomierne na całej powierzchni warzywa.

Jak przechowywać pomidory?

By zachować intensywny smak i zapach pomidorów warto pamiętać, by nigdy nie przechowywać ich w lodówce. Najlepiej czują się one w zacienionym miejscu o temperaturze pokojowej. Przygotowując potrawy, nie należy ponadto łączyć pomidorów z ogórkiem.

Sierpień to czas, gdy cieszyć się możemy własnymi zbiorami pomidorów lub też kupować je w dobrej cenie od zaufanych sprzedawców, np. na targu. By jednak dłużej móc rozkoszować się smakiem tej smacznej rośliny, warto przygotować na zimę własny koncentrat pomidorowy, który stanowić będzie doskonałą bazę na zupę, a zagęszczony – podstawę do sosów. Z powodzeniem pomidory można również ususzyć lub przygotować z nich domowej produkcji ketchup. Jedzenie pomidorów w każdej postaci z całą pewnością wyjdzie wszystkim domownikom na zdrowie.

Brak postów do wyświetlenia