Czas na ser czyli święto serowarów w Lidzbarku – nasza relacja

Po raz czwarty najlepsi rodzinni serowarzy z całej Polski spotkali się w Lidzbarku Warmińskim. „Czas na Ser”, czyli Festiwal serów farmerskich i tradycyjnych odbył się w dniach 13-15 czerwca na dziedzińcu Zamku Krasickich znajdującego w samym centrum miasteczka określanego mianem Perły Warmii.

Na imprezie pojawiło się jeszcze więcej rodzimych wytwórców sera niż przed rokiem: od tych, już dość dobrze znanych wszystkim seromaniakom (jak chociażby Kaszubska Koza, Wańczykówka, Wojtek Komperda, czy Sery Łomnickie), aż po małe gospodarstwa (np. Głogowe Wzgórza, Łukasza Muchę z Rakowca, czy Almateę państwa Przyjemskich, którzy w ubiegłym roku wygrali lidzbarski Festiwal.

Konkurs na najlepsze zagrodowe sery. Kamyk sudecki zwycięzcą

Oczywiście i w tym roku nie mogło się obejść bez konkursu na najlepsze mleczne przysmaki! Nagrodę główną, za najlepszy ser Festiwalu, otrzymali Lucyna i Sylwester Wańczykowie, za ich Kamyk Sudecki – wyjątkowy, aksamitnie miękki pleśniowy serek obtaczany w popiele drzewnym. Nie jest to zresztą pierwsze wyróżnienie dla tego produktu – w ubiegłym roku najwyższy stopień serowego podium przypadł mu z kolei na „Czasie Dobrego Sera” w Sandomierzu.

Dwie pozostałe I nagrody trafiły do Grzegorza Winiarka (Zajazd Tusinek) za jego twardy, długodojrzewający kozi ser „Koszałek” (naturalny, bez żadnych dodatków, niezwykle delikatny, ale i charakterny w smaku, zaprezentowany na Festiwalu w specjalnej – 12-miesięcznej wersji) oraz do Moniki Lasoń za jej Grodziski Fetysz w olejowej zalewie (choć tu zarówno pomysł na kompozycję, jak i nazwa nie są niestety oryginalne).

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     

To jednak nie wszyscy laureaci. Jak mówi Mirosław Sienkiewicz, szef jury oraz pomysłodawca Festiwalu: – Poziom tegorocznego konkursu był nadspodziewanie wysoki – dlatego postanowiono, oprócz nagród głównych, wyróżnić jeszcze trzy kolejne sery: Ermlandera Thorstena i Tiny Buth oraz Lanselota z Wańczykówki (oba w kategorii twardych serów dojrzewających), a także Poranek – świeży krowi ser od Jolanty Karpińskiej.

Warsztaty, szkolenia i prelekcje dla serowarów

Lidzbark to jednak nie tylko konkurs i stoiska z serami! Gdyby tak było, byłby to jedynie kolejny jarmark – a tych przecież wiele w całej Polsce, szczególnie w okresie letnim. Wszyscy, których sery fascynują, mogą bowiem na Festiwalu skorzystać, nie tylko smakując i kupując, ale także poprzez uczestnictwo w licznych warsztatach i wykładach (na temat sera oczywiście!). W tym roku były to zarówno spotkania bardzo merytoryczne – dotyczące np. technologii (prowadzone przez ekspertów serowarskich z Francji i Szwajcarii) lub aspektów prawnych małej i lokalnej produkcji, jak i Warsztaty Smaku, przeznaczone dla nieco szerszego grona osób po prostu zainteresowanych mlecznymi specjałami, podczas których można było posłuchać opowieści o serach i je popróbować, lub dowiedzieć się, jak samodzielnie przygotować w domu prawdziwy, pyszny jogurt.

Sprawdź także:  Festiwal Serów w Lidzbarku – fotorelacja

Eko ser zagrodowy – czy to ma sens?

Wśród wystawców Festiwalu nie zabrakło oczywiście producentów ekologicznych – choć wcale nie jest to regułą. Wielu, szczególnie mniejszych wytwórców uważa, iż proces przestawiania się na produkcję ekologiczną, koszt certyfikacji itd. nie ma uzasadnienia ekonomicznego. Oczekiwania nabywców idą bowiem bardziej w kierunku smacznych, ciekawych wyrobów oraz poszukiwania nowości lub ciekawostek, niż skupiania się na certyfikatach.

Do tego dochodzą np. problemy z dostępnością surowców. Jak wspominał nam właściciel jednej z przetwórni z centralnej Polski, wiele by dali za możliwość nawiązania współpracy z hodowcami mogącymi regularnie dostarczać ekologiczne kozie mleko. Inna, często poruszana kwesta, to kłopoty we współpracy ze sklepami. Choć prawie każdy mały producent zaczyna zwykle od samodzielnej sprzedaży swoich wyrobów na jarmarkach lub bezpośrednio w gospodarstwie, po pewnym czasie przychodzi moment, w którym trzeba zastanowić się nad tym czy i jak dostarczać towar również do sklepów.

Specyfika małej produkcji serowarskiej (niewielkie ilości, zmienność asortymentu itp.) wyklucza zazwyczaj współpracę z „sieciówkami” (nawet tymi – średniej wielkości), dlatego odbiorcami hurtowymi są zwykle tzw. „sklepy ze zdrową żywnością”. Z punktu widzenia sprzedażowego to nawet lepsze rozwiązanie – małe, często prowadzone przez samych właścicieli, sklepy pozwalają na lepsze i bardziej kompetentne zaprezentowanie walorów produktu zainteresowanym klientom (co praktycznie nigdy nie jest możliwe w zanonimizowanych „delikatesach”). Producenci wskazują jednak na problemy bardziej przyziemnej natury – nieregularność zamówień oraz, niestety bardzo częste, opóźnienia w płatnościach.

Zajazd Tusinek, warto zajrzeć po drodze na Mazury

Skoro o wystawiających się w Lidzbarku serowarach mowa, warto wspomnieć o tegorocznym laureacie – Grzegorzu Winiarku, właścicielu Zajazdu Tusinek. Sam zajazd jest znanym, a dla wielu podróżujących zapewne i obowiązkowym punktem postojowym na drodze na Mazury (przy  trasie Ostrołęka – Mrągowo). Jego twórca od dawna otrzymuje wyróżnienia za jakość podawanych potraw, a – dzięki mozolnemu pielęgnowaniu tradycji gastronomicznych regionu – udało mu się włączyć Zajazd do sieci Dziedzictwa Kulinarnego Warmii i Mazur.

Produkcja serów (świeżych i dojrzewających) to jednak kwestia ostatnich kilku lat, a jednocześnie dobry przykład wykorzystania unijnego wsparcia – wyposażenie serowarni zostało bowiem sfinansowane ze środków inicjatywy Leader.

Lidzbark to, obok Sandomierza, impreza na stałe wpisana do kalendarza wiosenno-letnich wojaży każdego miłośnika serów zagrodowych. Choć szkoda, że odbywa się tylko raz do roku! Dla wszystkich tych, którym nie było jednak dane tym razem tam dotrzeć, podajemy kilka przydatnych adresów internetowych – może uda się osobiście odwiedzić któreś z gospodarstw?

Wańczykówka, Lucyna i Sylwester Wańczykowie – www.wanczykowka.pl
Grzegorz Winiarek, Zajazd Tuszynek – www.tusinek.pl
Ranczo Frontiera – www.seryowcze.pl
Kozia Łąka, Sery Łomnickie – www.serylomnickie.pl
Gospodarstwo Rolne  Joanna I Przemysław Nasarzewscy – www.mleko-jersey.pl
Sery ze Wspólnoty Burego Misia – www.buremisie.org.pl/sery.htm
Zagroda Rakowiec – www.rakowiec.zebramedia.eu
oraz na Facebooku: Kaszubska Koza, Sery Grądzkie.

Adam Turowiec

Przeczytaj relację z ubiegłorocznej edycji festiwalu: III Festiwal Serów Farmerskich i Tradycyjnych w Lidzbarku Warmińskim – czy to już Czas na (Ekologiczny) Ser?

Wańczykówka, Lucyna i Sylwester Wańczykowie – www.wanczykowka.pl

Grzegorz Winiarek, Zajazd Tuszynek – www.tusinek.pl

Ranczo Frontiera – www.seryowcze.pl

Kozia Łąka, Sery Łomnickie – www.serylomnickie.pl

Gospodarstwo Rolne  Joanna I Przemysław Nasarzewscy – www.mleko-jersey.pl

Sery ze Wspólnoty Burego Misia – www.buremisie.org.pl/sery.htm

Zagroda Rakowiec – www.rakowiec.zebramedia.eu

oraz na Facebooku: Kaszubska Koza, Sery Grądzkie.

Brak postów do wyświetlenia