Jak stworzyć ogród przyjazny owadom?

Ogród przyjazny owadom jest nie tylko piękny, ale i pożyteczny.

Stworzenie idealnego ogrodu to nie lada wyczyn. Piękne alejki, dobrze przystrzyżony trawnik i relaksujący kącik wypoczynkowy… To wszystko nie miałoby jednak dużego znaczenia bez żyjących w ogrodzie… owadów: różnobarwnych motyli, pożytecznych biedronek czy ciężko pracujących pszczół. Jak więc stworzyć im dobre warunki do życia? 


Owady sprawiają, że możemy odbierać niezwykle interesujące bodźce nie tylko wzrokowe, ale także dźwiękowe i smakowe.

Znaczenie owadów w ogrodzie

Rola owadów w ogrodzie jest bardzo duża. Szeroka gamę gatunków stanowi tzw. grupa pożytecznych owadów, które chronią nasze rośliny. Larwy i dorosłe osobniki biedronek żywią się mszycami i czerwcami, bardzo niebezpiecznymi szkodnikami roślin. Chrząszcze z rodziny biegaczowatych zjadają ślimaki, które co roku, zwłaszcza po ulewnych deszczach, dziesiątkują nasze plantacje. Ważki lubią z kolei zjadać larwy komarów, z których ukuciami zmagamy się latem. Pszczoły i motyle zapylają kwiaty. Bez nich nie posiadalibyśmy połowy warzyw i owoców w naszym ogrodzie. A to tylko niektóre przykłady, które powinny utwierdzić nas w przekonaniu, że owady to pożądani goście wśród naszej roślinności.


Jak ułożyć płodozmian dla małego ekowarzywnika

Jak dobrać rośliny, by przyciągnąć owady?

Jeśli zależy nam na pozyskaniu w naszym ogrodzie jak największej ilości pszczoły miodnej, warto zdecydować się na stworzenie tzw. rabaty miodowej. Będą na niej rosnąć takie gatunki roślin, które swoim wyglądem, zapachem oraz wielkością przyciągają pszczoły. Aby osiągnąć podwójną korzyść, warto na początku skupić się na ziołach (można je wykorzystać w kuchni). Rośliny te warto sadzić pomiędzy np. warzywami, ponieważ dzięki temu, że zioła przyciągną owady zapachem, nasze warzywa zyskają nowych zapylaczy. Lubiane zioła przez owady to np.:

  • lawenda,
  • bazylia,
  • nasturcja,
  • ogórecznik,
  • kocimiętka,
  • tymianek.

Gatunki, które przyciągają kolorem lub całym wyglądem (pokrój, wysokość), a przy tym są silniej miododajne, to np.:

  • wrzosy,
  • pelargonia,
  • petunia,
  • cynia,
  • jeżówka,
  • astry,
  • dalie,
  • łubin.

Oczywiście ogród nie tylko odwiedzany jest przez pszczołę miodną, ale także przez pszczoły samotnice, pszczołę murarkę. Wspomniane gatunki nie przebierają w roślinach tak jak pszczoła miodna. Raczej nie żyją w stadach, dlatego nie przekazują sobie informacji o atrakcyjności poszczególnych roślin i raczej korzystają z pierwszych napotkanych na swojej drodze. Jeśli mamy do czynienia z gatunkami roślin, gdzie kwiaty mają skomplikowaną budowę i nektar jest ukryty, wtedy korzystają z nich owady o dłuższym języczku, np. trzmiele.

Kompost w ogrodzie – jak go przygotować?

Motyle w ogrodzie. Jak je przyciągnąć?

Niestety, ale spora część motyli w stadium larwalnym to szkodniki. Żywią się kwiatami, liśćmi czy łodygami. To stanowi ich pokarm i jeśli nie przeżyją stadium młodocianego, nigdy nie staną się dorosłe. I dlatego też warto jedną rabatę w ogrodzie poświęcić dla motyli. Istnieje wprawdzie możliwość wystąpienia na rabacie niewielkich strat, gdyż rośliny będą uszkodzone, ale przyroda jest zależna od siebie. Jeśli coś daje, to również czegoś innego potrzebuje. Rośliny, które uwielbiane są przez motyle to np.:

  • wrzos pospolity,
  • fiołek wonny,
  • lebiodka,
  • forsycja,
  • budleja Dawida,
  • ubiorek wiecznie zielony,
  • pierwiosnek.

Warto dobierać do ogrodu rośliny w taki sposób, aby kwitnienie poszczególnych gatunków następowało po sobie. Dzięki temu nie zabraknie ich w ogrodzie przez cały okres wiosenno-letni.


Co ciekawe, owady nie odróżniają roślin ozdobnych od chwastów i z nich również korzystają. Dlatego doceńmy niepożądane rośliny na naszej rabacie.

Dom dla owadów

Jeśli nie posiadamy uli w ogrodzie (to bardzo pożyteczna inwestycja, ale wymaga wiedzy i lepiej się do tego odpowiednio przygotować), dobrze jest zadbać o to, aby owady miały u nas schronienie. Specjalne domki łatwo jest zbudować je samemu. Przykładem może być związanie gałęzi (trzciny lub pustych w środku patyczków) sznurkiem w pęczki i umieszczenie ich w ogrodzie albo złączenie w pakiety plastikowych butelek wypełnionych słomą. W Internecie można znaleźć masę inspiracji na domki z drewna dla owadów.

Jeśli domki lub pojemniki pomalujemy na kolor czerwony lub brązowy, będą one wabiły złotooki. Na rynku można również zakupić gotowe drewniane domki z otworami dla owadów.


Bez wątpienia motyle, pszczoły czy biedronki mogą schronić się w zaroślach, jednak jeśli będą miały gotowe miejsce, chętnie z niego skorzystają i zamieszkają w naszym ogrodzie.

Alternatywa dla trawnika i źródło wody

Ciekawym pomysłem jest zastosowanie łąki kwietnej zamiast trawnika. Wymaga ona mniejszej pielęgnacji, a na pewno przyciągnie wiele pożytecznych owadów ze względu na kwitnące rośliny.

Łąka kwietna w ogrodzie – wady i zalety

Owady odwiedzają ogrody przeważnie w okresie wiosenno-letnim, nie ulega wątpliwości że i dla nich zapotrzebowanie na wodę jest duże. Warto jest ustawić kilka naczyń z wodą w naszym ogrodzie, które będą idealnym pretekstem, aby chociaż na chwilę zatrzymać się w zielonym zakątku. Naczynia powinny być dość płaskie, dobrze jest w nich poukładać kamienie, aby owady mogły swobodnie na nich siadać i korzystać ze źródła wody.

Stop chemii

Jeżeli zależy nam na dużej ilości owadów w ogrodzie, konieczna jest rezygnacją z wszelakich chemicznych środków ochrony roślin. Nie tylko działają one na zwierzęta, ale także odkładają w podłożu metale ciężkie i zanieczyszczają środowisko. Mimo wysoko rozwiniętych technologii, nic nie jest bardziej zdrowe i ekologiczne jak naturalne środki ochrony (wykorzystanie antagonistów czy stosowanie roślinnych oprysków). Odpowiednie są też nawozy w postaci kompostu i obornika. Jeśli z jakiejś przyczyny zdarzy nam się zastosować chemiczne środki ochrony, dokładnie czytajmy ulotkę. Stosujmy się do okresów karencji, które zawsze podane są na etykiecie.

Warto wspomnieć również o tym, aby nie bać się owadów. Atakują one tylko i wyłącznie wtedy, gdy czują zagrożenie.

Jeśli stosujemy się do ekologicznych zasad uprawy ogrodu, to bez wątpienia nie będziemy mieli problemu z małą ilością “owadowych” gości. Idee ekologicznej ochrony i uprawy opiera się na zapewnieniu jak najbardziej zbliżonych warunków do naturalnych dla roślin i zwierząt. Dzięki temu czują się w naszym ogrodzie swobodnie i zaskakują pięknem. Im więcej chemii, tym mniej natury.

Literatura

  1. “Ogród przy domu”, S. Phillips, 2013.
  2. “Ekologiczny ogród”, J. Woźniak, 2013.
  3. “Tradycyjny ogród ekologiczny, t. III, 200 eko sposobów na zdrowy ogród”, Z. Przybylak, Wydawnictwo Gaj, 2018.
  4. “Pszczoły. Opowieść o pasji i miłości do najważniejszych owadów na świecie”, J. Petterson, 2018.
  5. “Las w moim ogrodzie”, K. Bradbury, 2018.
  6. “ABS ogrodnika. Zioła w ogrodzie”, B. Mika, 2011.
  7. “Pszczoły w ogrodzie”, J i H. Woyke, Kwietnik, nr: 7, 2000.
  8. “Pszczoły w ogrodzie działkowym”, Działkowiec, nr 2, 1996.
  9. “Ochrona roślin w ekologicznym ogrodzie”, W. Fortuna, Ekonatura, nr: 8, 2007.
  10. “Zaproś owady do ogrodu”, W. Podstolski, Ogrody, Ogródki, Zieleńce, 2011.
  11. “Atlas owadów”, J. Twardowski, K. Twardowska, 2015.