Plastikowe opakowania, BPA – kontrowersje zagrożenia

Obecnie, gdy wchodzimy do sklepów niemal wszystkie produkty znajdują się w opakowaniach z tworzyw sztucznych lub mieszanych. Ma to duże znaczenie nie tylko ze względu na konieczność segregowania dużej ilości odpadów w gospodarstwie domowym, ale przede wszystkim dlatego, że styczność z plastikiem mają produkty żywnościowe. Wiele badań niestety dowodzi, że wiele szkodliwych substancji chemicznych przenika do tego, co jemy nie pozostając bez wpływu na nasze zdrowie.

Tym razem przybliżymy fakty na temat bisfenolu A (BPA). Powiemy, gdzie się znajduje, dlaczego go unikać i jakie są alternatywy.

Gdzie bisfenol A ma kontakt z codzienną żywnością?

BPA to substancja całkowicie syntetyczna, nie występuje naturalnie w środowisku, została uzyskana w procesie produkcji chemicznej przez człowieka w latach 50 ubiegłego wieku i jest odtąd używana w produkcji plastików. W 1957 roku zaczęto je stosować, bo tworzywa te okazały się tak mocne, że zastępowały stal i tak czyste, iż wyparły szkło. Chemicy z koncernu Bayer i General Electric odkryli, że spolimeryzowany BPA (połączony w długie łańcuchy) tworzy mocny plastik: poliwęglan.

Substancja ta jest obecna, między innymi, w większości opakowań z tworzyw sztucznych:
– pudełkach z jogurtem
– plastikowych tackach z gotowym jedzeniem i kubkach na napoje
– butelkach z wodą, olejami
– opakowaniach na lody
– foliach spożywczych, termokurczliwych osłonkach na sery i wędliny
– wielowarstwowych opakowaniach spożywczych („kartonach” na mleko i soki)
– butelkach i naczyniach dla dzieci z niesprawdzonych źródeł (kupujmy te z atestem PZH)
i wielu innych…

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     

Ma, między innymi, tą ogromną wadę, że „naśladuje” estrogen, naturalny hormon, przez co zaburza gospodarkę hormonalną żywych organizmów.

Kanadyjscy urzędnicy: Bisfenol A jest toksyczny

Jednym z pierwszych krajów, gdzie zaklasyfikowano bisfenol A jako toksyczny była Kanada. Stało się to dopiero w 2010 roku po wyczerpujących, trwających 4 lata badaniach. Co bardzo niepokojące znajdował się on w plastikowych butelkach dla niemowląt. Badania wykazały, że 91% populacji tego kraju ma tą substancję w organizmie. Powstał silny napór społeczny, by zakazać nie tylko butelek dla dzieci z zawartością BBA, ale puszek i innych pojemników na żywność oraz napoje zawierających BPA. Wnętrze ich bowiem jest powleczone cieńszą lub grubszą warstwą tworzywa (żywicy epoksydowej), które uwalnia ten składnik, choć nie powinno. Niestety, jak dotąd zdecydowany opór Health Canada uznającej iż jest on całkowicie nieszkodliwy oraz The American Chemistry Council, amerykańskiej grupy handlowej reprezentującej interesy producentów, utrudnia tam jakiekolwiek decyzje. Nawet Chiny naciskały na rządowe instytucje regulujące w tych krajach, by BPA nie umieszczać na liście substancji toksycznych.

Nawet Europejska Agencja Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dała PBA „zielone światło”, choć naukowcy już w krótkoterminowych badaniach stwierdzili, że już w małych dawkach wywiera negatywny wpływ na zwierzęta, u których zaobserwowano:

– zmiany biochemiczne w obrębie centralnego układu nerwowego
– negatywne oddziaływanie na system odporności
– zwiększone ryzyko zachorowania na raka piersi, prostaty
– otyłość (przez zaburzenia hormonalne)
– problemy w zakresie rozmnażania

Kanadyjskie działania przeciw były bardziej zdecydowane, a mimo to jeszcze nie do końca skuteczne.

Jak widać na przykładzie tego jednego kraju, skoro bisfenol A znajduje się niemal we wszystkich opakowaniach sztucznych, to zdecydowane kroki dla ochrony ludzi przed konsekwencjami jego spożywania powinno się podjąć odgórnie. Póki co widać brak ogólnej świadomości u konsumentów w tym zakresie, a aby móc się bronić indywidualnie, trzeba mieć wiedzę.

Gdzie byśmy się nie spodziewali BPA…

Jako smutną ciekawostkę można podać, że naukowcy z Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Missouri (University of Missouri Division of Biological Sciences) zbadali 36 papierowych rachunków z drukarek termicznych powszechnych w handlu i okazało się, że tam zawartość BPA jest nawet 250 do 1000 razy większa niż w opakowaniach z żywnością. Co gorsza jednak wyniki badań naukowców szwajcarskich z 2011 roku udowodniły, że z papieru BPA szybko przenika na skórę i dostaje się w głębsze jej warstwy oraz może dostać się bezpośrednio do krwi.

Po tych doniesieniach kilka ogromnych sieci handlowych i restauracji zrezygnowało z tego typu papieru z „domieszkami”. Może i do krajów rozwijających się dotrze świadomość pomagająca oprzeć się lobby producentów.

Pozytywne zmiany

We Francji od 1 stycznia tego roku wprowadzono całkowity zakaz użycia tworzyw z bisfenolem A we wszystkich opakowaniach, pojemnikach i naczyniach przeznaczonych dla dzieci do 3 lat.

Chociaż w 2006 roku EFSA ustaliła jako bezpieczną dzienną dawkę spożycia BPA na 0.05 mg/kg masy ciała i stwierdziła, że dzienne przyjęcie z napojów czy żywności u niemowląt, młodzieży i dorosłych jest sporo poniżej, to jednak w 2010 roku ponownie to rozważono. Nowe dane i opinia naukowa ma się ukazać w listopadzie 2013 roku.

Co możemy zrobić sami

Ze swej strony zalecamy używanie w domu naczyń i pojemników szklanych, garnków metalowych, wielowarstwowych i ze stali kwasoodpornej, ceramicznych i emaliowanych oraz opakowań papierowych. Ograniczajmy jak tylko to możliwe ilość produktów żywnościowych w pojemnikach plastikowych. Przechowujmy, zamrażajmy, pasteryzujmy i gotujmy ale zwracając uwagę na to, w czym ten proces przeprowadzamy.

Sami możemy w prosty sposób zrobić jogurt ekologiczny i zapomnieć o tym ze sklepowej półki. Napoje warto kupować w pojemnikach szklanych. To samo dotyczy choćby pomidorów w puszce, może warto świeże zaprawić  w sezonie i mieć je wprost ze słoika nawet w grudniu. Ewentualnie można zastąpić je passatą pomidorową z butli szklanej. Groszek z puszki można zstąpić mrożonym i gotować  (choć i tu bilans energetyczny nie jest korzystny). Warto kupować sezonowo i lokalnie, by nie pakować, nie wozić i nie przetwarzać zbyt wiele prostego jedzenia. Pomysłów jest wiele, każdy może się sam zastanowić, gdzie u niego w domu da się coś zmienić z korzyścią dla zdrowia.

Starajmy się robić zakupy ze świadomością nie tylko o wpływie ich na zawartość portfela i stan środowiska ale przede wszystkim zdrowia naszego i przyszłych pokoleń. Wraz z rozwojem przemysłu, już od kilkudziesięciu lat nie chodzi tylko o dobro naszego pokolenia ale i wielu po nas.

Małgorzata Górska

fot. www.sxc.hu

źródła:

http://sie.org.pl/download/sie-poradnik-dla-konsumenta.pdf
http://cen.acs.org/index.html
http://www.theglobeandmail.com/technology/science/canada-first-to-declare-bisphenol-a-toxic/article1214889/
http://www.packaginglaw.com/
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2774166/

Brak postów do wyświetlenia