Kasza gryczana – właściwości i zastosowanie. 5 mało znanych faktów na jej temat

kasza gryczana właściwości

Kasza gryczana, właściwości której Wam chcemy przedstawić, wydawała się być dobrze wszystkim znana. Okazało się jednak, że  ma przed nami mnóstwo tajemnic. Postanowiliśmy zgłębić jej sekrety!

Kasza gryczana – właściwości wyjątkowego pseudozboża

Czy wiedzieliście na przykład, że grykę nazywa się pseudozbożem? I że określenie to wcale nie ma negatywnego charakteru? Może zainteresowało Was, z czego wynika rosnąca popularność kaszy gryczanej na naszych stołach? Niewykluczone, że zastanawiacie się, czym właściwie różni się kasza jasna (niepalona) od ciemnej (palonej). I czy wiecie, dlaczego warto włączyć grykę do swojej diety?

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     

1. Najwyżej uprawiana roślina świata

Kasza gryczana powstaje z owoców rośliny nazywanej gryką, znanej ludzkości już od tysiącleci. Ilu dokładnie? Tego nie wiadomo. Jak to zwykle bywa w przypadku produktów żywnościowych o długiej tradycji, historycy nie są pewni co do czasu i miejsca udomowienia gryki.

Niektórzy twierdzą, że roślinę tę zaczęto uprawiać około 8 tysięcy lat temu w południowo-wschodniej Azji i Indiach, skąd przez Tybet i Bliski Wschód przywędrowała do Europy. Inni są przekonani, że jest wręcz odwrotnie – grykę udomowiono na Bałkanach 4 tysiące lat p.n.e., skąd rozprzestrzeniła się na obszar Azji.

Jakby niepewności było mało, nawet europejska ojczyzna rośliny nie została jeszcze dokładnie rozpoznana. Wśród geograficznych kandydatów wymienia się wspomniane już Bałkany (6 tysięcy lat temu) i… Finlandię (7,3 tysiąca lat temu).

Nie ulega wątpliwości fakt, że gryka sprawdza się tam, gdzie pszenica i inne zboża nie mają już prawie żadnych szans. Jest ona najwyżej uprawianą rośliną świata, ponieważ doskonale czuje się w chłodnym klimacie.

Dawniej pola gryki można było znaleźć nawet w górzystej chińskiej prowincji Junnan i na Wyżynie Tybetańskiej (mówi się nawet, że dzika forma tej rośliny pochodzi z Himalajów). Co więcej, była jedną z pierwszych roślin uprawnych sprowadzonych z Europy do Ameryki Północnej. Dzięki swojej odporności na chłód i szkodniki, a także krótkiemu okresowi wegetacji stanowiła produkt mogący łatwo wyżywić dużą populację.

Batoniki gryczane [przepis]

W przeszłości gryka (zwłaszcza kasza gryczana) była tak szeroko wykorzystywana, że w niektórych językach nazywa się ją „czarną pszenicą”. Spadek popularności przyniosło jej dopiero wynalezienie i spopularyzowanie na początku XX wieku nawozów azotowych, które ułatwiły produkcję innych, bardziej atrakcyjnych zbóż, w tym pszenicy i kukurydzy.

Jednak gryka nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa. Bazując na swojej sławie „starożytnego ziarna”, a także stanowiąc zdrową alternatywę dla pszenicy czy kukurydzy, odzyskała miejsce na naszych stołach, głównie w postaci popularnej dziś kaszy gryczanej.

2. Doskonałe źródło białka, błonnika i żelaza

W przeciwieństwie do wielu innych roślin gryka nie potrzebuje pestycydów czy nawozów do szybkiego wzrostu. Co ciekawe, wykorzystanie syntetycznych substancji potrafi nawet zmniejszać plony! Dzięki temu uprawa gryki pozwala pozyskać ziarno czystsze i bogatsze w naturalne wartości odżywcze niż w przypadku pozostałych roślin.

Do wartości tych należą m.in. składniki obniżające poziom cholesterolu i ciśnienie krwi. Roślina ta jest również bogatym źródłem błonnika, usprawniającego trawienie i wspomagającego odchudzanie, a także wysokiej jakości białka, które stanowi budulec naszego organizmu.

Regularne spożywanie produktów gryczanych (w tym kaszy gryczanej) pozwala zachować stabilny poziom cukru we krwi. Po grykę powinny sięgnąć również osoby z anemią (ze względu na dużą zawartość żelaza) oraz ci, którzy chcieliby ograniczyć obecność glutenu w swojej diecie.

Biorąc pod uwagę tak znakomity wpływ gryki na nasz organizm, określanie jej pseudozbożem wydaje się zastanawiające. Co to właściwie znaczy?

3. Krewna szczawiu i rabarbaru

Mimo swojej angielskiej nazwy, buckwheat lub beech-wheat (beech – buk; wheat – pszenica), gryka nie jest ani drzewem, ani pszenicą, ani też innym gatunkiem zboża.

Botanicy twierdzą, że jej najbliższymi krewnymi są szczaw, rdest i rabarbar… Z drugiej strony gryka wydaje plony w postaci ziaren zawierających węglowodany złożone, podobnie jak zboża. Aby rozwikłać ten galimatias, przyrodnicy zaliczyli ją do grupy pseudozbóż. Są one roślinami niemającymi charakteru traw (jak pszenica), ale rodzącymi ziarna. Innymi znanymi gatunkami, które należą do tej grupy, są amarantus i komosa ryżowa. Można zatem stwierdzić, że gryka znalazła się w doborowym towarzystwie.

Kasza gryczana z warzywami i ziarnami [przepis]

A skąd się wzięło „bukowe” skojarzenie w angielskiej nazwie gryki? To proste, jej owoce wyglądają jak małe bukowe orzeszki. No właśnie, owoce?

Zgadza się, gryka należy do roślin owocujących. Owoc tej rośliny jest suchy i twardy, a pod jego łupiną (skórką?) skrywają się nasionka, które po oczyszczeniu zamieniają się w znaną nam wszystkim kaszę gryczaną.

4. Doskonała na każdy posiłek

Może zastanawiacie się, który z rodzajów kaszy gryczanej wybrać, by móc w pełni cieszyć się jej wspaniałym wpływem na nasz organizm? Najlepsza będzie wersja niepalona, mająca jasną, czasami wpadającą w zieleń barwę.

Ciemnobrązowa kasza palona traci część wartości odżywczych w procesie prażenia, jest zatem nieco gorszą alternatywą. Co więcej, kasza niepalona może okazać się lepszym wyborem dla tych, którzy za smakiem gryki nie przepadają – prażona wersja ma dużo bardziej wyrazisty smak, więc nie każdemu przypadnie do gustu.

Pamiętajmy tylko, by kaszę niepaloną zużyć w ciągu kilku miesięcy od daty produkcji. Ze względu na stosunkowo dużą zawartość tłuszczu szybko staje się niezdatna do spożycia.

A jak włączyć kaszę gryczaną do swojej diety, by potrawy z jej dodatkiem dostarczały nie tylko wartości odżywczych, ale też wrażeń smakowych? Można zastąpić nią poranne płatki owsiane. Po dodaniu miodu (najlepiej gryczanego!) i bakalii stanie się znakomitym, pełnowartościowym śniadaniem.

Na obiad warto podać ugotowaną kaszę gryczaną z warzywami i polać sosem z oliwy z oliwek (lub śmietanowym). Z kolei zwolennikom kuchennej tradycji na pewno zasmakują gołąbki z nadzieniem z kaszy gryczanej. Na deser można przyrządzić naleśniki z kaszy zmielonej na mąkę. Natomiast w roli przekąski doskonale sprawdzą się czekoladowe batoniki – przepis na nie znajdziecie poniżej.

5. Doskonała również w postaci mąki gryczanej czy… napoju

Zmielona kasza gryczana doskonale sprawdza się w roli mąki, chętnie używanej w wielu krajach świata. Warto tu wspomnieć zwłaszcza makaron soba, który uwielbiany jest w Japonii, kraju o największej konsumpcji gryki na świecie! Makaronową propozycję przygotowali również Włosi, zajadający się swoją pasta di grano saraceno (w Apulii) czy pizzoccheri (w regionie Valtellina). Interesującą alternatywą wydają się też rosyjskie bliny, tradycyjnie przygotowywane z dodatkiem mąki gryczanej.

Może zabrzmi to dziwnie, ale kasza gryczana może być spożywana w postaci płynnej. Z jej palonej wersji przygotowuje się herbatę, uwielbianą przez wielu mieszkańców Chin, Korei i Japonii. Jednak to nie wszystko. Z ziaren gryki warzy się też bezglutenowe piwo i wytwarza whisky.

Jak widać, kasza gryczana jest świetną alternatywą dla popularnej pszenicy czy owsa. Warto choć w niewielkim zakresie włączyć ją do swojej diety, by móc cieszyć się znakomitym zdrowiem i samopoczuciem.

Mąka gryczana – zastosowanie i właściwości

Skąd pochodzi nazwa kaszy gryczanej?

Bukowa pszenica, czarna pszenica, arabskie zboże, czarny ryż czy też saraceńskie ziarno – tak nazywa się grykę na świecie. Skąd zatem pochodzi jej polska nazwa?

Najprawdopodobniej zapożyczona została z języka rosyjskiego. Rosjanie z kolei zawdzięczają nazwę greckim mnichom, którzy spopularyzowali u naszego sąsiada nie tylko chrześcijaństwo, ale również grykę. Roślina ta nazywana była grechką, ponieważ pochodziła właśnie z Grecji. Co ciekawe, do Polski gryka trafiła nie z Rosji, ale z Azji Mniejszej, skąd w XIII wieku sprowadzili ją Tatarzy. Dlatego też kasza gryczana nazywana była niegdyś tatarką.

Brak postów do wyświetlenia