Lilak pospolity (bez): pielęgnacja i właściwości

lilak pospolity bez

Lilak pospolity (bez w nazewnictwie potocznym) to bez wątpienia symbol w pełni rozkwitającej wiosny. Piękne kwiatostany, pod którymi uginają się gałęzie, cieszą oko. Intensywny zapach kwiatów powoduje, że każdy kto przechodzi obok nich, pragnie mieć piękny bukiet w domu. A czy wiesz, że kwiaty bzu są wykorzystywane w przemyśle kosmetycznym i perfumeryjnym? Oto kilka ciekawostek na temat (nie)pospolitego lilaka.

Lilak pospolity (bez) – uprawa

Lilak pospolity to roślina, która należy do rodziny oliwkowatych. Pochodzi z Półwyspu Bałkańskiego. W Polsce bardzo często uprawia się ją w ogrodach przydomowych i w miejskiej przestrzeni.

Krzew posiada rozgałęziony, zwarty pokrój. Może osiągać rozmiary nawet do 7 m. Bez zaliczany jest do roślin długowiecznych. Liście ma ciemnozielone o kształcie szeroko-jajowatym. Główną ozdobną krzewów są kwiaty, które pojawiają się na roślinie od maja do czerwca w zależności od warunków pogodowych. Kwiaty umieszczone w wiechach są drobne i pięknie pachnące w kolorze niebiesko-fioletowym.

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     

Bez pięknie prezentuje się na tle innych roślin. Produkuje wiele nektaru, jednak jest on niedostępny dla pszczół ze względu na zbyt długą rurkę korony.

Pierwsze kroki w ogrodnictwie

Lilak (bez) ozdobą ogrodu

Lilak to bardzo wdzięczna roślina i dość prosta w uprawie. Poradzi sobie z nią nawet mało doświadczony pasjonat roślin. Najlepiej czuje się w miejscu słonecznym lub półcienistym (im więcej słońca, tym więcej kwiatów). Podłoże powinno być żyzne i umiarkowanie wilgotne o pH od obojętnego do lekko zasadowego. Przed posadzeniem krzewu warto podłoże dokładnie przekopać i wzbogacić obornikiem na jesień lub kompostem na wiosnę.

Bez niezbyt dobrze rośnie na podłożu jałowym, zalewowym i piaszczystym. Obecnie większość odmian popularnych na rynku jest mrozoodporna. Polskie zimy bywają jednak nieprzewidywalne. Brak śniegu i mróz mogą młode okazy, mimo mrozoodporności, doprowadzić do śmierci. Lepiej je więc okrywać na zimę albo chociaż kopczykować.

Jak dbać o lilak pospolity?

Lilak pospolity lubi się rozrastać, dlatego zaleca się raz na jakiś czas przecinać pędy stare, chore i krzyżujące się. Roślina wytwarza też dużo odrostów korzeniowych, które nie są atrakcyjne i warto je wycinać.

Jeśli sadzimy krzew jesienią, warto skrócić go o połowę. To pobudzi krzewienie się. Po przekwitnięciu warto również usuwać kwiatostany. Same liście wyglądają imponująco, dlatego nie warto szpecić krzewu przekwitłymi kwiatami.

Stwórz ogród marzeń! Pomoże Cecylia Ciechańska, autorka książki “Ogród dla każdego” [recenzja]

Czy można zrywać bez?

Lilak pięknie prezentuje się w wazonie. I obłędnie pachnie. Co ciekawe, wycięcie kilku pędów do wazonu pozytywnie działa na rozrost rośliny. Nie obawiajmy się więc, że uszkodzimy lilaka. Pamiętajmy jednak, że cięcie powinno być wykonywane sekatorem.

I, co bardzo ważne, zrywajmy bez rosnący wyłącznie na naszej przestrzeni prywatnej. Okaleczanie rośliny w parku lub przy ulicy jest nie tylko nielegalne, ale też szkodliwe.

Lilak bardzo dobrze znosi nawożenie, jednak zdecydowanie lepiej zastosować to organiczne, a nie mineralne. Ciekawym pomysłem jest ściółkowanie podłoża pod lilak. Roślinie we wzroście nie będą przeszkadzać wówczas chwasty, a przewiewność podłoża będzie odpowiednia.

Lilak pospolity – odmiany

  • Lilak pospolity ‘Madame Lemoine’ to odmiana, która silnie rośnie i posiada białe kwiaty. Kwiatostany są dwuwierzchołkowe. Podczas kwitnienia krzew aż ugina się pod ich ciężarem.Bardzo często wspomniana odmiana wykorzystywana jest do bukietów ślubnych.
  • Lilak pospolity ‘Sensation’ to odmiana, której kwiaty są fioletowe z białą obwódką. Są dość nietypowe i niezwykle ozdobne. Szpaler w ogrodzie z tej odmiany będzie wyglądał nieziemsko!
  • Lilak pospolity ‘Katherine Havemeyer’ to odmiana o dużych i pełnych kwiatach w kolorze różowo-liliowym, które po rozwinięciu zmieniają odcień na różowoperłowy. Posiada rozchylone gwiaździście płatki.
  • Lilak pospolity ‘Aucubaefolia’ osiąga nawet 3 m wysokości i tworzy bardzo zwarte krzewy. Jej kwiaty są bladoróżowe, a całe kwiatostany osiągają 30 cm. Liście są pstre – jasnozielone z żółtymi przebarwieniami.

Zabawa w ogrodzie. Jak nauczyć dziecko dbać o rośliny?

Lilak (bez) – zastosowanie

Bez wątpienia jego głównym walorem jest dekoracyjność. Na pewno tego nie można mu odmówić. Dobrze prezentuje się zarówno w szpalerze, jak i jako soliter na zielonym trawniku czy na tle ogrodzenia. Jest dość odporny na zanieczyszczenia powietrza, dlatego często rośnie w parkach, skwerach w mieście czy na osiedlach. Ładnie prezentuje się z jaśminem. Mimo swojego rustykalnego wyglądu, dobrze będzie prezentował się również w nowoczesnych, idealnie przystrzyżonych ogrodach.

Z kwiatów lilaka pospolitego można tworzyć ciekawe kompozycje florystyczne, np. bukiety ślubne, bukiety na stół, wianki, girlandy.

Kwiaty intensywnie pachną, dlatego lepiej ustawiać je w pomieszczeniach innych niż sypialnia.

Walory prozdrowotne lilaka pospolitego

Lilak pospolity jest bogaty w substancje takie jak glikozydy, lignany, garbniki, kumaryny, olejki eteryczne, flawonoidy, cukry proste. Kwiaty i liście mają właściwości lecznicze. Zbiera się je w okresie kwitnięcia z okazów nieopryskiwanych. Wykonuje się z nich herbaty i napary. Mają działanie likwidujące zapalnie pęcherza, moczopędne. Pomagają w leczeniu kamicy nerkowej. Wyciąg alkoholowy z lilaka może być stosowany jako wcierka w bólach stawów i bólach reumatycznych.

Lilaka wykorzystuje się też w kosmetyce. Piękny zapach kwiatów działa kojąco, odprężająco i odstresowująco na organizm.

Olejek z lilaka pospolitego

Olejek z lilaka można wykorzystywać do masażu, kąpieli  czy wcierając w nadgarstki i skronie po męczącym dniu. Można go wykorzystać także do mycia ciała, czy w aromaterapii. Może być wykorzystywany  do produkcji toników do twarzy gdyż ma działanie oczyszczające i ściągające.

By przygotować olejek z lilaka trzeba zebrać miskę suchych kiści kwiatów bzu. Przebieramy je i oddzielamy od zielonych części. Kwiaty umieszczamy w słoiku lub w szklanej butelce, następnie zalewamy je olejem (może być słonecznikowy, ale nierafinowany) na około pół centymetra ponad kwiaty, szczelnie zamykamy i odstawiamy na ok. 72 h w ciepłe miejsce.

Codziennie starajmy się gwałtownie wstrząsnąć pojemnikiem. Mieszaninę przecedzamy przez gazę i kolejną partię kwiatów zalewamy powstałą mieszaniną oleju z ekstraktem z lilaka. Kolejna partia powinna moczyć się ok. 48 h w pojemniku. Kolejno przecedzamy kwiaty i proces powtarzamy jeszcze 3 razy. Po tym czasie nasz olejek powinien stać się klarowny. Jest wówczas gotowy do użycia.

Bibliografia dostępna u Autorki.

Brak postów do wyświetlenia