Idealne rośliny na skalniak

Skalniak, i słusznie zresztą, kojarzy się z kaskadą roślin, przeplecioną, kamieniami, skałkami, żwirem. By jednak wyjątkowo się prezentowały, muszą zostać właściwie dobrane.

Jest kilka roślin, które są obowiązkowe na skalniaku, ponieważ nadają mu ten jedyny w swoim rodzaju charakter. Bardzo dobrze się prezentują, ale też dobrze rosną na skalistym podłożu.

Smagliczka skalna

Nie bez przyczyny smagliczka skalna ma taką a nie inną nazwę. Idealnie sprawdza się w otoczeniu kamieni oraz skał. Rośliny na rabatę skalną cechują małe, niewysokie rozmiary. Smagliczka jest byliną, która osiąga 25-30 cm. Posiada zwarty, kępiasty pokój; równowąskie liście pokryte są kutnerem, który dodaje roślinie jeszcze lepszy wygląd. Jej kwiaty są bardzo urocze. Są w kolorze żółtym, pojawiają się od kwietnia do maja, ponownie możemy je obserwować we wrześniu.

Roślina bardzo ładnie pachnie. Dobrze radzi sobie w szczelinach murków i pośród skał. Lubi podłoże przepuszczalne, lekkie o odczynie zasadowym. Wymaga miejsc ciepłych i słonecznych, najlepiej o południowej wystawie. Jest mrozoodporna i bardzo dobrze znosi susze.


Smagliczka skalna

Aby roślina ozdabiała naszą skalną rabatę przez wiele lat, warto przycinać ją po przekwitnięciu oraz raz na jakiś czas wykonywać wapnowanie podłoża. Uważajmy jednak, bo smagliczka skalna może stać się ekspansywna. Jej uprawa szybko może wymknąć się z pod kontroli.

Nie można zapomnieć o tym, że smagliczka skalna jest jedną z pięciu roślin, które należą do tzw. ‘piątki wiosennej’, czyli sztampowych bylin, które kwitną wiosną. Pozostałe cztery to: żagwin ogrodowy, floks szydlasty, gęsiówka kaukaska i ubiorek wiecznie zielony.

Lawenda

Idealnie na skalniak sprawdzą się zioła. Rośliny też przeważnie są niskie oraz twarzą zwarty kępiasty pokrój. Przykładem może być np. lawenda wąskolistna, która posiada piękne fioletowe kwiaty oraz ciemnozielone liście. Wyjątkowo pięknie współgra z szarością kamieni i skał. Intensywnie pachnie i można wykorzystać ją w medycynie niekonwencjonalnej oraz w kuchni. Roślina lubi miejsca ciepłe, słoneczne. Podłoże powinno być dobrze zdrenowane, warto też zadbać o lekko wapienną glebę.

Lawenda

Lawenda nie lubi zalewania, dlatego lepiej sadzić ją w miejscu spadku niż w dołku, gdzie woda może stać przez dłuższy czas. Jednym z podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych podczas uprawy lawendy jest jej przycinanie. Młode okazy skracamy o połowę już w pierwszym roku po posadzeniu. Powoduje to pobudzenie rośliny do wzrostu w kolejnych latach. Na wiosnę wycinamy chore, uszkodzone oraz wybujałe pędy (zależy nam na zwartym i równym pokroju).

Macierzanka piaskowa

Inną rośliną należącą do ziół, o której warto wspomnieć zastanawiając się nad roślinami na skalniak, jest macierzanka piaskowa. Znana jest tez pod innymi nazwami (tymianek, cząber czy dzięcielnica). Roślina ma tendencje do tworzenia zwartych darń. Łodyga najczęściej jest płożąca, wokół niej znajdują się nakrzyżlegle, skórzaste, małe liście. Kwitnie bardzo obficie od czerwca do września. Kwiaty są zebrane w liczne kwiatostany w kolorze fioletowo-różowym.

Jak pielęgnować macierzankę?

Jeżeli rozetrzemy w palcach jakąkolwiek z części macierzanki, wydzieli ona bardzo charakterystyczny, przyjemny zapach. Roślina uwielbiana jest przez owady, a co za tym idzie jest silnie miododajna. Wskazane dla niej są miejsca ciepłe i słoneczne (pod wpływem ciepła wydziela się więcej olejów eterycznych). Podłoże powinno być umiarkowanie żyzne, przewiewne, piaskowe o pH obojętnym, a nawet lekko kwaśnym. Jednak nawet w ubogiej glebie macierzanka radzi sobie zadziwiająco dobrze. Zakwita dopiero w drugim roku od posadzenia. Jej pielęgnacja nie jest skomplikowana. Roślina wymaga regularnego odchwaszczania oraz przycinania przekwitłych kwiatostanów, ponieważ dzięki temu lepiej się krzewi. Jest mrozoodporna, jednak młode okazy podczas srogich zim mogą ulec uszkodzeniu. Nie martwmy się tym, ponieważ roślina szybko regeneruje się na wiosnę.


Macierzanka

Tymianek to oczywiście od lat znane zioło, wykorzystywane w kuchni, do przyrządzania mięs, sałatek czy sosów. Dodatkowo roślina bardzo dobrze się suszy i można ją wykorzystywać na suche bukiety. Wchodzi również w skład kadzidła.

Rojniki

Roślinami, które bez wątpienia kojarzą się ze skalniakiem są rojniki. Jest to sukulent, czyli roślina, która posiada zdolność do gromadzenia wody w liściach. Dzięki temu długotrwała susza nie jest mu straszna.

Rojnik posiada grube, mięsiste liście. Nie jest to roślina wymagająca, sprawdzi się nawet na glebach ubogich w składniki pokarmowe. Bez problemu radzi sobie w szczelinach skalnych. Nie toleruje zalewania (może to prowadzić do szybkiego gnicia korzeni), a co za tym idzie lepiej ją przesuszać niż nadmiernie podlewać.

Roślina bardzo szybko się rozmnaża. Już po pierwszym roku od posadzenia będziemy mieli wiele odrostów. Szybko można się także ich pozbyć, usuwając niepożądane okazy bez szkody dla innych roślin. Rojnik jest zupełnie mrozoodporny i nie straszne są mu zimy w Polsce.

Na rynku obecnie jest bardzo dużo gatunków i odmian rojników. Jedne z najbardziej popularnych to rojnik pajęczynowaty odmiana ‘Glabrum’ – jego charakterystyczną cechą są purpurowo-brązowe liście. Inna odmiana
– ‘Mayor’ – posiada duże, ale płaskie rozety z szarobiałymi włoskami. Wyglądają jakby zaplątała się w nich pajęczyna, wyjątkowo ładnie prezentują się po deszczu.

Rojnik

Irga pozioma

Irga pozioma to kolejna ciekawa propozycja na skalniak. Należy do niskich krzewów liściastych. Roślina jest bardzo łatwa w uprawie. Posiada płożący się pokrój, maksymalnie osiąga 1 m wysokości i ponad dwa razy tyle szerokości. Posiada drobne owalne liście, które z czasem przebarwiają się na czerwono. Największa ozdobą rośliny są owoce, które pojawiają się jesienią i często pozostają na niej aż do zimy (dzięki temu jest to dobry pokarm dla ptaków zimujących w naszym kraju). Są małe, kuliste, w intensywnym czerwono-pomarańczowym kolorze. Szczególnie pięknie prezentują się pokryte szronem.

Roślina najobficiej kwitnie w miejscach ciepłych i słonecznych. Lubi glebę żyzną, przewiewną, najlepiej wapienną. Nie wymaga nawożenia. Jeżeli dobrze się ukorzeni, nie straszne są jej susze. Za to zupełnie nie służy jej podłoże zalewowe. Niestety, irga pozioma może zostać uszkodzona przez mrozy, dlatego warto ją okrywać na zimę (zwłaszcza młode okazy).

Kostrzewa sina

Wyjątkowo trafną propozycją na skalniak jest kostrzewa sina, bylina zimująca w gruncie. Jest to popularna trawa ozdobna, posiadająca płożący, zwisający, kępiasty pokrój. Dorasta do 30 cm wysokości i maksymalnie 20 cm szerokości, dzięki temu dobrze prezentuje się na rabatach skalnych. Dość szybko się rozrasta.

Kostrzewa sina posiada bardzo charakterystyczny zielono-niebieski kolor źdźbła. Kwitnie latem (VI-VII), wydaje drobne, złociste kwiatostany. Roślina wymaga lekkich i przewiewanych gleb o wystawie słonecznej, ciepłej i suchej. Zaleca się osłonić ją od wiatru. Jeżeli zapewnimy jej takie warunki, trawa będzie jeszcze intensywniej wybarwiona. Nie straszne są jej niskie temperatury. Nie dość, że jest bardzo ciekawym i nietypowym elementem ogrodu, to można źdźbła kostrzewy sinej wykorzystywać na suche bukiety. Rozmnaża się z powodzeniem przez rozrośnięte kępy.

Rośliny na skalniak można kupić w niemal wszystkich sklepach ogrodniczych. Są to najczęściej byliny wieloletnie, które uwielbiają ciepłą i słoneczną wystawę o podłożu skalistym, wapiennym czy piaskowym. Powinny być odporne na mróz. W przeciwnym razie będziemy zmuszeni okrywać je na zimę, co może utrudniać uprawę.

Skalniak bardzo często jest dumą ogrodu. Rosnące na nim rośliny nie tylko powinny ładnie się prezentować, ale mogą mieć też inne zastosowanie (ozdobne lub – jak w przypadki ziół – lecznicze czy kulinarne). Wszystko powinno tworzyć kompatybilną całość, dlatego tak istotne jest, aby dobór roślin na skalniak był przemyślany od samego początku.

Literatura

  1. Skalniaki, E. Radziul, PWRiL, 2007.
  2. Poradnik kolekcjonera – skalniaki, E. Radziul, PWRiL, 2015.
  3. Rośliny na skalniaku, cz. I Byliny, A. Waszak, Działkowiec, nr: 9, 2013.
  4. Elegancki na skalniaku, J. Marcinkowski, Kwietnik, nr: 1. 2012.
  5. Rośliny na skalniak cz. II Krzewy, A. Wszak, Działkowiec, nr: 10, 2013.
  6. Rośliny na skalniak, M. Makowska, Wieś Mazowiecka, Wojewódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Warszawa, nr: 7/8, 2004.
  7. Co ma rosnąć na skalniaku, W. Hoppel, M. Hoppel, Ogrody, Ogródki, Zieleńce, nr: 3, 2012.
  8. Rojniki i rozchodniki, S. Szczepaniak, Działkowiec, nr: 10, 1998.
  9. Uroda trwa, B. Mika, Działkowiec, nr: 9, 1998.
  10. Irgi małe i duże, W. Szydło, Kwietnik, nr: 8, 2000.
  11. Skalniaki budowa i pielęgnacja, A. Becka, Wydawnictwo RM, 2013.
  12. Rośliny na skalniaki, M. Mazik, Dragon, 2016.