Najprostsze sposoby na poprawę zdrowia eko ogrodu

Ogrodnicy i farmerzy ekologiczni stosujący metodę ekologiczną wplatają różnorodność przyrody w swój system i w pełni z niej korzystają. Hodujemy różnorodne rośliny, stosujemy płodozmian i co roku zmieniając na rożnych powierzchniach… – pisał niegdyś amerykański pionier upraw ekologicznych, Robert Rodale. Prezentujemy najprostsze sposoby na poprawę zdrowia eko ogrodu i wzbogacenie jego bioróżnorodności.

Unikaj monokultur!

Monokultury, czyli uprawy takich samych roślin na jednym zagonie, fragmencie ogrodu, a zwłaszcza na większej połaci pola, należy się wystrzegać w każdej uprawie roślin. Dlaczego? Każda monokultura jest obca przyrodzie, sprzeczna z prawami natury i z bioróżnorodnością. W naturze rzadko rośliny jednego gatunku rosną w dużej ilości blisko siebie – ich bogactwo zazwyczaj bywa ogromne.

 

Przykładem może być każde środowisko zbliżone do naturalnego np. dzika łąka, puszcza albo nawet nieużytek. Takie bogactwo zapewnia bioróżnorodność wszelkiego życia, zarówno nad jak i pod ziemią (w tym życia owadziego i mikrobiologicznego w glebie). To z kolei przekłada się na utrzymanie równowagi ekologicznej w całym środowisku przyrodniczym (również glebowym). Ekologiczna równowaga jest najlepszym zabezpieczeniem przed szkodnikami i chorobami.
Skoro jednym z założeń tradycyjnego ogrodnictwa ekologicznego jest gospodarowanie zgodne z prawami natury, przestrzeganie reguły bioróżnorodności powinno być jego podstawą. Bioróżnorodność powinna dotyczyć wszystkich upraw ekologicznych od warzyw, roślin ozdobnych, drzew i krzewów owocowych począwszy, na plantacjach ziołowych, jagodowych, zielonych nawozach, poplonach skończywszy.

 

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     
Ta zasada również odnosi się do właścicieli ogrodów prowadzących chów zwierząt. Tutaj również może zachodzić tzw. chów monokulturowy, czyli nastawienie się na chów tylko jednego gatunku, jednej rasy w dużej ilości, np. królików, kur, kaczek. Tymczasem w gospodarstwie prowadzącym uprawy ekologiczne powinno być jak najwięcej gatunków zwierząt.
Różnorodny chów zapewnia pośrednio bioróżnorodność wielu mikroorganizmów żyjących na organizmach zwierząt, w otrzymywanych od nich nawozach, produktach itp. Przenosi się to na bioróżnorodność życia glebowego, a zatem i zdrowotność roślin. Zwierzęta gospodarskie ułatwiają także walkę ze szkodnikami roślin, np. kaczki doskonale wyjedzą ślimaki w ogrodzie a kury wiele szkodników glebowych lub zimujących w glebie.

Czytaj również: Jak pozbyć się chorób i szkodników z ogrodu naturalnymi sposobami

Bez nadmiernej czystości na zagonach

Spotykane w większości ogrodów rzędy warzyw, ziół, kwiatów lub innych roślin uprawnych na solidnie wygracowanej albo wyczyszczonej środkami chemicznymi glebie są idealnym miejscem dla żerowania szkodników. Dlaczego? Rosnące tak rośliny są znajdowane przez szkodniki oblatujące ogrody. Owady siadają na nich i rozpoczynają żerowanie oraz składanie jaj.
Aby w naszym ogrodzie panowała bioróżnorodność warto w otoczeniu rzędów warzyw, ziół lub kwiatów, wysiać jakiekolwiek inne rośliny albo pozostawić chwasty. Ważne jest, by nie było gołej ziemi lecz coś zielonego.

Wysiewanie innych roślin w międzyrzędziach lub pozostawianie w nich chwastów, zwłaszcza gdy nie występują w nadmiarze, chroni przed atakami szkodników glebowych m.in. pędraków.

Potwierdza to wielu ogrodników i rolników ekologicznych. Gdy pozostają na grządce chwasty, to wtedy na nich również żerują pędraki. Zmniejsza to pośrednio szkody w uprawie plonu głównego. Gdy ziemia jest dokładnie wyczyszczona z chwastów, np. rząd warzyw rośnie na czystej ziemi (taki efekt dają przede wszystkim metody zwalczania chwastów środkami chemicznymi, ale również niektóre metody uznawane za ekologiczne, m.in. wypalanie i zbyt dokładne ręczne pielenie), pędraki intensywniej atakują jedyny dostępny dla nich pokarm: korzenie warzyw i innych roślin uprawnych.

 

Sprawdź książki z serii
Tradycyjny Ogród Ekologiczny!

Pasowe systemy uprawy

Systemy upraw pasowych są bardzo popularne w ogrodach ekologicznych. Stanowią jedną z najprostszych metod wykorzystania korzystnego sąsiedztwa roślin. Dlaczego ? To skuteczna forma ochrony roślin przed szkodnikami, chorobami i czynnikami klimatycznymi np. wiatrami. Uprawy pasowe są najprostszą metodą przestrzegania w ogrodzie zasady bioróżnorodności. Pozwalają roślinom efektywnie wykorzystywać składniki pokarmowe.

 

System upraw pasowych nie jest wcale nowością. Od wieków stosowało się go w małych gospodarstwach południowej i centralnej Polski. Wystarczy przyjrzeć się niektórym uprawom na Małopolsce, Podkarpaciu czy w rejonie Gór Świętokrzyskich, by przekonać się, że wielu rolników na co dzień uprawia tam rośliny systemem pasowym. Zasady upraw pasowych powszechnie praktykowane są także w przydomowych ogrodach i sadach. Rośliny jednego gatunku często sadzi się rzędami obok innych roślin.

8 korzyści z upraw pasowych

1.Uprawa w długich pasach ułatwia uprawę i zbiór.
2.Odpowiedni rozstaw i dobór roślin gwarantuje wzajemne korzystne oddziaływanie na siebie.
3.W uprawie pasowej uzyskuje się zazwyczaj większy plon danej rośliny. Wynika to z kilku czynników. Po pierwsze działa tutaj tzw. efekt brzegowy, który łatwo dostrzec na polach albo w ogrodzie. Rośliny na brzegach pól albo grządek zazwyczaj są większe, dorodniejsze i zdrowsze od rosnących wewnątrz zagonu, grządki, plantacji. Po drugie systemy korzeniowe roślin lepiej wykorzystują zarówno składniki glebowe jak i czynniki klimatyczne np. światło.
4. Pasy ułatwiają ruchy powietrza, zapewniają lepsze przewietrzanie, osuszanie łanów. To chroni uprawy przed infekcjami ze strony grzybów. Choroby grzybowe mniej groźne stają się zwłaszcza w czasie pogodowych anomalii, dużych opadów, słabych ruchów powietrza itp.
5. Odpowiedni płodozmian, wprowadzający różnorodność upraw, zmniejsza straty z powodu żerów szkodników. Ich rozwój zazwyczaj jest mniej intensywny.
6. Rośliny w uprawie pasowej lepiej wykorzystują składniki pokarmowe z gleby, wodę, wzajemnie siebie chronią przed wiatrami. Pasy wyższych roślin np. kukurydzy są dobrym zabezpieczeniem przed wysuszającymi wiatrami dla pasów okopowych czy motylkowych.
7. W pasach osadza się więcej rosy. Zmniejsza to wrażliwość roślin na suszę.
8. Pasy ułatwiają wprowadzenie wsiewek roślin motylkowych, co wzbogaca glebę w azot, substancje organiczne. Chroni również glebę po zbiorach przed erozją.

 

tekst i zdjęcia: Zbigniew Przybylak
artykuł jest fragmentem książki Tradycyjny Ogród Ekologiczny, T.1: 300 sposobów na szkodniki i choroby

 



Brak postów do wyświetlenia